Verzameld, geordend en bewerkt

door

Astrid Veltman

19 september 2008

Tenzij anders vermeld, zijn de recepten voor vier personen


Alles over sauzen


Roux

De meest bekende saus is waarschijnlijk wel de saus op basis van gelijke delen boter en bloem (roux).
Een blanke roux maakt u door warme boter en bloem te mengen tot een homogeen mengsel.
Voor een bruine roux (voor donkere sauzen) moet u de boter eerst bruin laten kleuren en dan samen met de bloem verhitten tot het mengsel een bruine kleur heeft.
Smelt voor 3 dl witte saus 30 gr boter, roer er 30 gr bloem door en laat die 3 minuten zacht bakken, zonder te laten kleuren. Neem de pan van het vuur en voeg in gedeelten onder goed roeren 3 dl koude melk, bouillon of groentenat toe. Zet de pan weer op het vuur. Breng de saus al roerend aan de kook en laat haar nog 15 minuten zacht doorkoken. Breng op smaak met zout, peper en nootmuskaat.
Door toevoeging van bijv. verse kruiden, blokjes tomaat of geraspte kaas kunt u de saus een eigen smaak geven.
Als u op het einde wat slagroom door de saus roert en even mee laat koken, heeft u een veloutésaus.


Reductiesauzen

De laatste tijd komen we in recepten steeds meer reductiesauzen tegen. Reductiesauzen zijn rijk van smaak, omdat ze ontstaan door het laten inkoken van bijv. wijn, bouillon of groentenat. Meestal wordt halverwege slagroom toegevoegd. De slagroom zorgt ervoor dat de saus bindt. Als de saus de juiste dikte heeft, wordt er nog een klontje boter doorgeroerd.
Een goed voorbeeld van een reductiesaus is deze mosterdsaus:
Laat 1 1/2 eetlepel mosterd, 3 eetlepels cognac en 3 dl kalfsfond tot 1/4 inkoken, voeg 2 dl slagroom toe en laat inkoken tot de saus de goede dikte heeft. Klop er voor het serveren 30 gr klontjes koude boter door (monteren). De saus mag daarna niet meer koken, anders gaat zij schiften.


Béarnaisesaus

Een echte klassieker onder de sauzen is de béarnaisesaus, een saus op basis van eidooiers en boter. Deze wordt au bain-marie gemaakt, omdat de eieren absoluut niet mogen koken. De saus zou dan gaan schiften.
Laat 1 1/2 dl droge witte wijn, 4 eetlepels witte wijnazijn, 2 fijngehakte sjalotten, 15 gr gehakte dragon en 15 gr gehakte kervel inkoken tot er ± 2 eetlepels vloeistof over zijn. Zeef de vloeistof, druk de kruiden goed uit. Voeg 3 eidooiers toe en klop au bain-marie tot het mengsel dik begint te worden. Roer beetje bij beetje ± 200 gr in blokjes gesneden koude boter door het dooiermengsel (nog steeds au bain-marie) tot de saus gaat binden. Roer wat citroensap, 2 theelepels fijngehakte dragon en 2 theelepels fijngehakte kervel door de saus.


Beurre manié

Een handig hulpmiddel om sauzen, soepen en stoofschotels te binden is beurre manié, een mengsel van gelijke delen koude boter en bloem, tot een pasta gekneed. Beurre manié wordt met kleine klontjes tegelijk door de saus geroerd tot die volledig gebonden is. Laat de saus daarna nog 5 minuten doorkoken om de bloem te laten garen.
Bewaar beurre manié in kleine klontjes in de diepvries, zo heeft u het altijd bij de hand.


Basissaus

20 gr boter
2 eetlepels bloem
3 dl melk
peper, zout
nootmuskaat
evt. wat ketjap of tamari

Smelt de boter, voeg de bloem toe en warm dit goed door.
Giet er in gedeelten onder goed roeren de melk bij tot een gladde saus is ontstaan.
Maak de saus op smaak met peper, zout en nootmuskaat en evt. wat ketjap of tamari.
In plaats van melk kunt u ook groente- of kruidenbouillon gebruiken of half groentekookvocht en half melk.


Kaassaus

Roer 75 gr geraspte kaas door de basissaus.


Mosterdsaus

Roer een eetlepel mosterd door de basissaus en maak de saus op smaak met een scheutje azijn.


Kruidensaus

Roer van het vuur af 2 eetlepels kleingesneden peterselie, selderij of wat dille door de basissaus.


Champignonsaus

Voeg 150 gr in plakken gesneden champignons en wat tijm aan de basissaus toe. Kook de saus nog 3 minuten zacht door.


Kerriesaus

Fruit een kleingesneden uitje in de boter met 1 theelepel kerrie. Voeg dan de bloem toe en maak de saus verder af als boven beschreven.


Tomatensaus

Gebruik voor de saus geen melk, Roer er 3 in stukken gesneden tomaten door en kook ze 5 minuten mee. Maak de saus op smaak met tijm en tamari.


Basissaus met MonChou

(2 personen)

20 gr boter
20 gr bloem
2 dl melk
100 gr MonChou
zout, versgemalen peper

Smelt de boter in een steelpan en roer de bloem er goed door.
Voeg al roerend scheutje voor scheutje de melk toe en blijf roeren tot de saus glad gebonden is.
Voeg de in stukjes gesneden MonChou toe en laat deze al roerend smelten.
Breng de saus op smaak met zout en peper.
Geef de saus bij 200 gr pasta naar keuze.

Voeg ter variatie aan de saus één van de volgende ingrediënten toe:
2 eetlepels versgehakte tuinkruiden, zoals peterselie, selderij, bieslook of dille; 100-150 gr in kleine stukjes gesneden gekookte ham, 1 klein blikje in stukjes gesneden asperges eventueel samen met een in stukjes gehakt hardgekookt ei en/of gekookte ham; 1 gefruite ui (fruit deze eerst in de boter en voeg dan pas de bloem toe.); 1 blikje tonijn, afgegoten en in stukjes verdeeld.


Mosterdsaus I

1/2 liter bouillon (van vlees, visnat of blokjes)
35 gr bloem
40 gr boter
1 eetlepel mosterd

Verwarm op een klein vuur de boter met de bloem tot een gladde massa.
Voeg hier onder goed roeren met scheutjes de bouillon bij en laat alles even doorkoken.
Voeg van het vuur af en onder goed roeren de mosterd toe.
Lekker bij vis, peulvruchten, stamppot en hardgekookte eieren.


Mosterdsaus II

50 gr boter
50 gr bloem
1/2 liter bouillon
5 eetlepels pittige mosterd
1 theelepel citroensap of (wijn)azijn
peper of tabasco

Laat de boter smelten, maar niet bruin worden en roer de bloem erdoor.
Zet de pan 1 minuut van het vuur, zodat de bloem gaar kan worden.
Zet de pan dan terug op het vuur en giet er langzaam al roerend de koude bouillon (tablet mag) bij.
Zo ontstaat een gladde saus waarmee u verschillende kanten op kunt.
Vermeng de mosterd met het citroensap of de (wijn)azijn.
Doe er ook wat peper of tabasco bij.
Roer tenslotte de mosterd door de zojuist gemaakte saus en laat er heel even de kook over gaan.


Mosterdsaus III

2 eetlepels zure room of yoghurt
1 eetlepel slasaus
1 eetlepel mosterd
1 fijngesneden augurk
een beetje azijn
peper, zout

Meng de zure room of yoghurt met de slasaus, de mosterd, de augurk en azijn.
Maak de saus op smaak met peper en zout.
Geef deze saus bij vis.


Mosterdsaus IV

2 eetlepels donkere mosterd
1/2 theelepel mosterdpoeder (Colmans)
1 eetlepel witte (wijn)azijn
10 gr suiker
2 eetlepels verse gehakte dille
olie

Breng de olie op kamertemperatuur.
Pureer alle ingrediënten, behalve de olie en de dille in een mengbeker.
Voeg de olie eerst zeer langzaam toe en bij het dik worden van de saus allengs sneller.
Doe de dille er op het laatst er bij.


Romige mosterdsaus I

3 eetlepels boter
21/2 eetlepel bloem
1/4 liter vleesbouillon
2 eetlepels Franse mosterd
1 eetlepel witte wijn
1 eidooier
peper, zout
citroensap

Smelt de boter, voeg de bloem toe en blijf roeren tot een gladde massa is ontstaan.
Voeg dan geleidelijk de bouillon toe en blijf steeds roeren.
Voeg de mosterd en de wijn toe.
Roer de dooier los met 2 eetlepels hete saus en roer dit mengsel bij de rest van de saus.
Maak de saus op smaak af met peper, zout en wat citroensap.


Romige mosterdsaus II

1/4 liter slagroom
1-2 eetlepels grove mosterd
± 1 eetlepel allesbinder
zout, peper

Breng de slagroom aan de kook en laat hem iets inkoken.
Roer de mosterd door de room en voeg naar smaak zout en peper toe.
Bind de saus met de allesbinder.
Lekker bij kabeljauwfilet uit de oven, kip en varkensvlees.


Romige mosterdsaus III

Smelt 1 eetlepel boter in een steelpan en meng er goed roerend 1 eetlepel bloem en 1 eetlepel mosterd door.
Doe er 11/2 dl kokend water bij en klop alles met een garde door elkaar.
Voeg er 2 eidooiers, vermengd met 1 eetlepel stijfgeklopte slagroom aan toe en klop de saus voor het serveren goed op.


Zweedse mosterdsaus

(Skansk senapssas)
(1 kop)

1 kop zure room
1 eetlepel mosterd
1 theelepel fijngesnipperde ui
1 theelepel citroensap
1/4 theelepel zout
1/4 theelepel zwarte peper
1 eetlepel gehakte sjalot of prei

Vermeng alle ingrediënten goed met elkaar.
Serveer de saus bij vis- of eiergerechten.


Mosterd-dillesaus

Roer 10 eetlepels Dijon-mosterd, 5 eetlepels witte wijnazijn en 5 eetlepels bruine basterdsuiker goed door elkaar.
Schenk er, onder voortdurend kloppen, heel langzaam 15 eetlepels maïsolie bij.
Voeg rijkelijk fijngehakte dille toe (minstens 6 eetlepels) en breng op smaak met zout en peper.
Bewaar de saus afgedekt op een koele plaats; ze is tamelijk lang houdbaar.
Maak de saus tenminste één dag van tevoren; dan kunnen de smaken goed intrekken.

In Scandinavië eet men deze saus bij de gravad laks (gemarineerde rauwe zalm).


Dillesaus

1 ui
1 eetlepel boter
1 theelepel bloem
1/4 liter melk
200 gr room
1 laurierblad
zout, versgemalen witte peper
2 bosjes dille
worcestershiresaus
citroensap

Pel de ui en hak hem fijn.
Verhit de boter en fruit de ui erin.
Strooi er (door een zeef) de bloem over en roer goed tot ze helder geel wordt.
Roer de melk en de room erdoor, doe het laurierblad erbij en voeg peper en zout toe.
Laat de saus onder voortdurend roeren op zacht vuur ± 20 minuten sudderen.
Was en droog de dille en hak hem fijn.
Giet de saus door een fijne zeef en roer de dille erdoor.
Breng op smaak met zout, peper en een paar druppels worcestershiresaus en citroensap.


Stroganoffsaus I

1 fijngesnipperde ui
2 kopjes gesneden champignons
1 kopje gesneden rode paprika
3 teentjes knoflook
1/2 liter room
1 theelepel paprikapoeder
1 theelepel peterselie
tabasco
worcestershiresaus
peper, zout
1 bouillonblokje
wodka

Fruit de ui, champignons, paprika en knoflook en voeg de wodka en de room toe.
Breng het geheel aan de kook, voeg de overige ingrediënten toe en laat het op laag vuur nog 5 minuten staan.


Stroganoffsaus II

50 gr boter
1 ui
4 theelepels paprikapoeder
peper
1/2 liter bouillon
verse knoflook of knoflookpoeder naar smaak
wodka
crème fraîche

Laat de boter smelten en lichtbruin worden.
Fruit hierin de zeer fijn gesneden ui tot die begint te kleuren.
Zet het vuur laag en voeg de paprikapoeder en een beetje peper toe.
Giet de koude, op smaak gebrachte bouillon al roerend in de pan en zet het vuur wat hoger (zo krijgt u een gladde saus).
Breng desgewenst een beetje knoflooksmaak aan van verse knoflook of knoflookpoeder.
Maak de saus af door toevoeging van een borrelglaasje wodka en een eierdopje crème fraîche.
Verwarm de saus al roerend, maar laat haar niet meer koken.

Tip: Als u het uitje fruit, doe daar dan eens eenzelfde hoeveelheid zeer fijn gesneden katenspek bij.


Stroganoffsaus III

( personen)

zout, peper
60 gr boter
1 eetlepel wodka of sherry
1 ui
1 teentje knoflook
200 gr champignons
2 eetlepels tomatenpuree
een snufje tijm
1 eetlepel bloem
een flinke scheut koffiemelk of -room
een snufje dille
2 eetlepels fijngehakte peterselie

Doe de boter in een pannetje en laat deze goed bruin worden.
Temper het vuur, voeg de wodka of sherry toe en fruit de gesnipperde ui, de uitgeperste knoflook en de in plakjes gesneden champignons hierin.
Voeg na een paar minuten de tomatenpuree en de tijm toe.
Meng in een schaaltje de bloem met 1-3 eetlepels water, roer het door elkaar tot een glad papje is verkregen en roer dit door de saus.
Laat het geheel op laag vuur enkele minuten pruttelen.
Neem de pan van het vuur, voeg dan de koffiemelk toe en roer goed.
Voeg tot slot de dille en de peterselie toe.


Jachtsaus

(± 3 dl) (magnetron)

150 gr champignons
1 pakje mix voor jachtsaus
1 1/2 dl water
2 eetlepels room of crème fraîche
1 eetlepel rode wijn
een glazen schaal (inh. 1 liter)

Was de champignons in de schaal en zet deze 1-2 minuten in de magnetron.
vermeng de inhoud van het zakje jachtsaus met het water, giet dit mengsel bij de champignons in de schaal en laat de saus 1/2 minuut binden.
Roer eenmaal tijdens deze periode.
Voeg de room en de wijn toe en roer nogmaals goed.
Desgewenst kunt u in plaats van wijn 1/2 eetlepel Madeira toevoegen.


Zoetzure saus I

180 gr suiker
3 eetlepels tomatenpuree
1 eetlepel tomatenketchup
1 dl witte wijnazijn
zout, peper
een bindpapje van 1 eetlepel maïzena en 2 eetlepels water

breng in een steelpannetje 5 dl water, 1 dl azijn en de suiker aan de kook en roer tot de suiker is opgelost.
Roer er de tomatenpuree en de ketchup door, breng het opnieuw aan de kook en meng er zoveel van het bindpapje door dat de saus licht is gebonden.
Breng de saus op smaak met zout en peper.
In de koelkast blijft deze saus 3 maanden goed.


Zoetzure saus II

olie
1 fijngesnipperde ui
3 geperste tenen knoflook
1 verse Spaanse peper in ringetjes
2 eetlepels versgeraspte gember
2 eetlepels gembersiroop
Zout
2 eetlepels azijn
2 eetlepels rietsuiker
donkere en lichte sojasaus
2 eetlepels tomatenpuree of 4 eetlepels ketchup
citroensap
2 dl water

Meng de azijn, de rietsuiker, de sojasauzen, de tomatenpuree, het citroensap en het water tot de suiker is opgelost.
Bak de ui en de knoflook en voeg dan de verse gember en de Spaanse peper toe.
Doe er het azijnmengsel en de gembersiroop bij en laat 10 minuten pruttelen.
Bind de saus eventueel met aangelengde maïzena.


Zoetzure gembersaus

4 eetlepels witte suiker
2-3 cm gemberwortel
2 dl warm water
4 eetlepels azijn
1 eetlepel ketjap
1 theelepel maïzena
1 eetlepel gehakte bakgember

Schil de gemberwortel zo dun mogelijk, rasp hem en meng hem door de suiker.
Brand onder voorzichtig roeren de suiker in een pan met een dikke bodem tot karamel (ze moet goudgeel van kleur zijn).
Haal de pan van het vuur en voeg er het warme water bij.
Breng de massa, nadat die met schuimen is opgehouden, opnieuw aan de kook en laat zachtjes koken tot alle karamel is opgelost.
Voeg er de azijn en de ketjap bij en bind de saus met de aangemengde maïzena.
Roer er tenslotte de bakgember door.

Deze saus wordt o.a. gegeten bij saté babi, gebakken vis en geroosterd varkensvlees en is heel lekker bij gepaneerde garnalen.
Voor de variatie kunt u tijdens het koken van de saus ± 30 gr goed uitgelekte stukjes gemengde vruchten uit blik mee koken. In Chinese restaurants wordt dit vaak gedaan voor Goe lo Yuk en Goe lo Ha.


Snelle komkommersaus

2 dl gevogeltefond (liefst zelfgemaakt)
1 dl room
1 komkommer
1 pakje Boursin met kruiden en knoflook
zout, peper
1 theelepel citroensap

Schil de komkommer, snijd hem in stukjes en smoor die 5 minuten in de verwarmde fond.
Doe de overige ingrediënten erbij en zet de staafmixer erin.
Warm de saus tenslotte nog even door.
Vooral lekker bij zalm en kalfstong.


Chinese zoetzure saus

2 dl ananassap
2 eetlepels tomatenpuree
1 eetlepel tomatenketchup
2 eetlepels witte wijnazijn
1 eetlepel citroensap
3 eetlepels suiker
2 eetlepels sojasaus
1 eetlepel olie
2 1/2 cm gemberwortel
1 geperst teentje knoflook
1 eetlepel maïzena
chilisaus
droge sherry

Roer het ananassap, de tomatenpuree, de ketchup, de azijn, het citroensap en de sojasaus door elkaar.
Verhit de olie in een wok en roerbak de fijngehakte gember en de knoflook kort.
Schenk de saus erbij en breng aan de kook.
Maak de maïzena met water aan en bind de saus hiermee.
Breng de saus op smaak met een scheutje sherry en wat chilisaus.


Babi pangangsaus I

1 blikje tomatenpuree
1 ragfijn gesneden bolletje bakgember
1 geperst teentje knoflook
1/2 theelepel 5-kruidenpoeder (toko)
2 dl sinaasappelsap
1/2-1 eetlepel suiker
1/2 kippenbouillonblokje
aangelengde maïzena

Verwarm 1 eetlepel olie in een steelpannetje, doe de tomatenpuree erbij en bak deze al roerend 5 minuten op zacht vuur.
Doe de knoflook en de gember erbij en bak alles zachtjes nog 2 minuten.
Roer het 5-kruidenpoeder en de suiker er door en voeg het sinaasappelsap en het bouillonblokje toe.
Breng dit alles aan de kook en laat het nog 10 minuten zachtjes doorkoken.
Breng de saus met de met water aangelengde maïzena op de gewenste dikte.


Babi pangangsaus II

1/2 kopje kippenbouillon
2 eetlepel suiker
1 eetlepel droge sherry
1 eetlepel olie
1 eetlepel tomatenpuree
1 klein uitje
1/2 theelepel ve-tsin
1/2 theelepel knoflookpoeder

Fruit het gesnipperde uitje met het knoflookpoeder in de olie goudgeel.
Voeg de overige ingrediënten toe en laat de saus onder goed roeren 5 minuten sudderen.


Babi pangangsaus III

2 kopjes bouillon
6 eetlepels suiker
4 eetlepels sherry
4 eetlepels olie
1 groot blikje tomatenpuree
1 theelepel kerriepoeder
2 grote uien
2 theelepels knoflookpoeder
4 theelepels sambal (soort naar keuze)
(2 theelepels ve-tsin)

Fruit de gesnipperde ui met het knoflookpoeder en het kerriepoeder en voeg dan de overige ingrediënten toe.
Laat onder goed roeren 5 minuten sudderen.
Verdik de saus eventueel met bloem.
Serveer het vlees, vermengd met de saus.


Babi pangangsaus IV

1 blikje tomatenpuree (70 gr)
2 dl water
1/2 dl azijn
1/2 dl gembersiroop
5 bolletjes stemgember
2 theelepels aardappelmeel of maïzena

Boemboes:
1/2 theelepel gemberpoeder
2 theelepels sambal oelek
2 theelepels suiker
zout

Vermeng de tomatenpuree met het water en zet dit op het vuur.
Voeg de boemboes toe, laat het geheel even borrelen en voeg dan de azijn en de gembersiroop toe.
Rasp de bolletjes gember en doe ze bij de saus.
Bind de saus met het aardappelmeel of de maïzena.
Deze saus kan zowel warm als koud bij babi pangang worden geserveerd. Afgekoeld is de saus in de koelkast ± 1 week houdbaar.


Babi pangangsaus V

3 eetlepels tomatenketchup
1 eetlepel boter
2 eetlepels ketjap
2 eetlepels azijn
1 theelepel sambal
2 theelepels paprikapoeder
2 eetlepels bruine suiker
2 teentjes knoflook
2 bouillonblokjes
1 ui

Fruit de ui en de knoflook.
Doe er alle ingrediënten bij, laat de saus enkele minuten zachtjes koken en bind haar met 1 eetlepel maïzena.
Breng de saus eventueel op smaak met 1 theelepel ve-tsin.


Babi pangangsaus VI

2 dl ananassap
2 eetlepels tomatenpuree
1 eetlepel tomatenketchup
2 eetlepels witte wijnazijn
1 eetlepel citroensap
3 eetlepels suiker
2 eetlepels sojasaus

Roer deze ingrediënten in een kom door elkaar.

1 eetlepel olie
2 1/2 cm fijngehakte gemberwortel
1 geperste teentje knoflook
1 eetlepel maïzena
chilisaus
droge sherry

Verhit de olie in een wok en roerbak de gember en de knoflook kort.
Voeg de gemengde ingrediënten toe en breng aan de kook.
Maak de maïzena aan en voeg dit toe.
Breng de saus op smaak met wat chilisaus en droge sherry.


Dragonsaus

2 eetlepels boter
2 eetlepels bloem
2 dl bouillon
1/2 liter slagroom
mespunt mosterd
verse of gedroogde dragon
zout, peper
citroensap

Smelt in een pan de boter, voeg de bloem toe en giet al roerend de bouillon erbij tot een gladde saus is ontstaan.
Voeg daarna de slagroom toe en laat de saus even doorkoken.
Breng de saus op smaak met zout, peper, citroensap en mosterd.
Voeg vlak voor het serveren de gehakte dragon aan de saus toe.
Lekker over varkensvlees.


Kervelsaus

(2 personen)

1/4 ui
1 eetlepel boter
1 blaadje laurier
een snufje tijm
een snufje basilicum
2 eetlepels tarwemeel
1 1/2 dl water
1/2 bosje kervel
zout
2 eetlepels room of melk

Snipper de ui.
Verwarm de boter en voeg de ui, laurier, tijm en basilicum toe.
Roer het meel met het water tot een glad papje en giet dit bij de ui.
Laat het al roerend aan de kook komen en laat even doorkoken tot de saus is gebonden.
Breng de saus verder op smaak met zout en wat room of melk.
Was en hak de kervel en roer die op het laatste moment door de saus.


Béarnaisesaus I

3 grote eidooiers
2 eetlepels witte wijn
1 eetlepel dragonazijn
zout, versgemalen peper
120 gr roomboter
5 gr kervelblaadjes
24 mooie dragonblaadjes

Klop de eidooiers, 1 1/2 eetlepel water, de wijn en de azijn, zout en peper in een kom schuimig en laat dit mengsel op laag vuur of au bain-marie al kloppend dik worden.
Let op dat het niet gaat koken.
Laat de boter smelten en roer de gesmolten boter zorgvuldig, met kleine hoeveelheden tegelijk, door het dooiermengsel.
Roer de kervel en de dragon door de saus en breng de saus op smaak met zout en peper.

Deze béarnaisesaus past uitstekend bij gebakken of gegrilleerd vlees of bij vis.


Béarnaisesaus II

1 glas witte wijnazijn
1 takje dragon
2 gesnipperde sjalotjes
3 eidooiers
150 gr boter
zout

Doe de gesnipperde sjalotjes, de dragonblaadjes en de azijn in een pannetje en laat het op zacht vuur 20 minuten smoren.
Schenk de inhoud van het pannetje in een kom en klop stevig de eidooiers en wat zout door.
Zet de kom in een pan kokend water.
Doe er, onder voortdurend roeren, in hele kleine stukjes de boter bij en voeg pas een volgend stukje toe als het vorige volledig in de saus is opgenomen.
De saus moet langzaam dikker worden, maar mag beslist niet gaan koken.
Breng de saus op smaak met zout toe en serveer direct.

N.B.: U kunt de azijn zeven om de stukjes sjalot en dragon eruit te halen. De saus ziet er dan mooier uit.


batardesaus

(1 liter)

60 gr boter
50 gr bloem
3 eidooiers
1 dl room
200 gr boter
1 eetlepel citroensap
7 gr zout
9 dl kokend water

Vermeng de gesmolten boter met de bloem.
Voeg ineens de 9 dl water toe, doe het zout erbij en roer krachtig door elkaar.
Bind de saus met de met room aangelengde eidooiers en voeg het citroensap toe.
Neem de pan dan van het vuur, zeef de saus en klop haar op met boter.


Champignonsaus I

250 gr champignons
boter
crème fraîche
mosterd
1 sjalot
1 teentje knoflook

Maak de champignons schoon en bak ze samen met de sjalot en de knoflook op hoog vuur in wat roomboter.
Voeg de crème fraîche en een flinke lepel mosterd toe en roer goed door.


Champignonsaus II

150 gr champignons
15 gr boter
peper, zout
1 eetlepel bloem
1 dl koffieroom

Bak de champignons in de boter.
Strooi er peper, zout en de bloem over, warm dit goed door en voeg onder goed roeren de koffieroom toe.
Geef deze saus bij witlof.


Champignon-wijnsaus met druiven

4 sjalotjes of uitjes
60 gr boter
1 eetlepel olie
zout, peper
4 dl droge witte wijn
2 eetlepels bloem
250 gr champignons
200 gr ontpitte en gehalveerde witte druiven

Fruit de gesnipperde uitjes zachtjes in 30 gr boter.
Halveer de champignons en bak ze mee.
Strooi er wat zout en peper over, schenk er de wijn bij en laat dit 10 minuten stoven.
Smelt de rest van de boter in een steelpan en roer daar de bloem door.
Roer er in gedeelten voorzichtig het champignonstoofvocht door.
Voeg dan de druiven en champignons toe en warm de saus nog 10 minuten door.
Lekker bij kip of varkensfilet.


Madeirasaus I

1 grote ui
1 teentje knoflook
2 uitgeperste sinaasappels
het sap van 1/2 citroen
een snufje zout
een snufje cayennepeper
5 dl bouillon (van tablet)
100 gr boter
100 gr bloem
1 dl (koffie)room
1 dl madeira
1 eetlepel geraspte sinaasappelschil

Hak de ui zeer fijn en laat deze samen met het uitgeperste teentje knoflook in de boter lichtgeel kleuren.
Voeg de bloem toe, laat deze kleuren en maak dan met de bouillon een gladde gebonden saus.
Voeg de geraspte sinaasappelschil, het sinaasappel- en citroensap, zout en een snufje cayennepeper toe en laat de saus 5 minuten zachtjes koken; blijf roeren om aanzetten te voorkomen.
Maak de saus dan af met room en madeira en laat haar nog even door pruttelen.


Madeirasaus II

>
2 1/2 dl madeirawijn
1 eetlepel fijngehakte rauwe ham
een mespunt grofgemalen peper
een mespunt cayennepeper
een mespunt paprikapoeder
1 sjalotje
2 eetlepels sterke bouillon
1 eetlepel tomatenpuree
2 1/2 dl gebonden saus (gemaakt van een roux van 35 gr boter en 30 gr bloem, waaraan 1/2 liter zeer sterke bouillon is toegevoegd; dit tezamen ingekookt tot 2 1/2 dl)
1 dl madeira
een klontje boter
200 gr champignons

Breng de madeira aan de kook met de peper, het paprikapoeder en de cayennepeper, de gesnipperde sjalot en de bouillon en laat dit tot 1/3 inkoken.
Zeef het, voeg de bruine saus en de tomatenpuree toe en laat nog eens 10 minuten pruttelen.
Voeg er dan nog wat madeira en een klontje boter bij en doe er de licht gefruite champignons bij.


Kerriesaus I

40 gr boter
1 ui
1 eetlepel kerrie
40 gr bloem
6 dl bouillon
een scheutje melk

Smelt de boter en fruit daarin de kleingesneden ui en de kerrie.
Roer er de bloem door, schenk er in gedeelten de bouillon bij en breng de saus al roerend aan de kook.
Maak de saus op smaak met een scheutje melk.


Kerriesaus II

1 ui
2 theelepels kerrie
3 eetlepels bloem
1 dl groentebouillon
1 1/2 dl melk
zout

Fruit de kleingesneden ui met de kerrie, strooi er de bloem over, warm dit goed door en voeg onder goed roeren de groentebouillon en de melk toe.
Roer tot een gladde saus ontstaat en maak het geheel op smaak met wat zout.

Kerriesaus III

Snijd 1 uitje zeer fijn en fruit het met 2 theelepels kerrie (laat het
niet aanbranden, want dan wordt het bitter).
Meng dit door 1 1/2 eetlepel mayonaise en 1 1/2 eetlepel yoghurt en verdun de saus, als zij nog wat dik is, met wat melk.
Lekker bij gestoofde zeewolf, gebakken krieltjes en een frisse salade.


Kerriesaus IV

1 1/2 eetlepel boter
2 eetlepels bloem
1/2 liter (kippen)bouillon
(wat melk)
2-3 theelepels kerrie
zout, peper
1 eidooier
1/2 dl room

Smelt de boter, fruit de kerrie erin en voeg dan de bloem en daarna bij kleine hoeveelheden de bouillon toe.
Voeg, als de bouillon te zout is, wat melk toe.
Laat de saus ± 10 minuten zachtjes koken en breng haar op smaak met peper en zout.
Bind de saus tenslotte met de losgeklopte eidooier en de room.


Warme kerrie-roomsaus

1 middelgrote, zeer fijn gehakte ui
30 gr bloem
40 gr boter
1-2 theelepels kerrie
snufje tijm
een flinke scheut ongeklopte slagroom
1 1/2 dl pittige bouillon

Laat de gesnipperde ui in de boter glazig, maar niet bruin worden en roer er de kerrie en de bloem door.
Roer de saus glad met de pittige hete bouillon die u met kleine scheutjes moet toevoegen.
Maak de saus op smaak met een snufje tijm en een flinke scheut ongeslagen slagroom.

Zeer smakelijk en decoratief hierin is een beetje fijngesneden rode en of groene paprika.


Zachte kerriesaus

1/2 liter bouillon van kip of vlees
1/2 liter room
2 fijngesnipperde sjalotjes
1 gekneusd teentje knoflook
2 eetlepels kerrie
50 gr bloem
40 gr boter

Bak de sjalotjes en de knoflook in de boter goudgeel en voeg hieraan de bloem en de kerrie toe.
Laat even drogen en daarna samen met de bouillon onder voortdurend roeren tot een homogene saus binden.
Breng de saus op smaak met zout, zeven en verrijken met room.
Het resultaat is een fluweelzachte kerriesaus.


Paprikasaus

1 ui
boter
1 rode paprika
2 eetlepels bloem
1 dl tomatensoep
1 dl groentebouillon
tijm
zout, cayennepeper

Fruit de gesneden ui in boter.
Bak de in reepjes gesneden paprika mee.
Strooi de bloem over de groente, warm dit goed door en voeg onder goed roeren het tomatensap en de groentebouillon toe.
Voeg wat tijm, zout en cayennepeper toe en laat dit 5 minuten op een zacht pitje staan.
Geef deze saus bij verse groente.


Sauce hollandaise

1 dl blanke azijn
1 dl water
1/2 eetlepel fijngestampte witte peperkorrels
3 eidooiers
250 gr boter
zout en citroensap naar smaak

Breng de azijn met het water en de fijngestampte peperkorrels aan de
kook en laat tot de helft inkoken en tot lauwwarm afkoelen.
Klop één voor één de eidooiers en dan 1 lepel water door het vocht.
Verwarm dit mengsel au bain marie al kloppend tot de saus dik wordt en laat de saus al kloppend met een garde afkoelen.
Smelt intussen de boter en laat die wat afkoelen.
Meng deze deel voor deel steeds goed kloppend door de saus.
Maak de saus op smaak met zout en enkele druppels citroensap.
Dien deze saus lauwwarm op en houd haar eventueel au bain marie warm.


Sauce Dieppoise

1/2 liter witte wijnsaus
1/2 dl fond van oesters
1/2 dl witte wijn
50 gr boter
75 gr schoongemaakte oesters
50 gr gepelde garnalen

Vermeng de fond van de oesters en de witte wijn en laat dit tot de helft
inkoken.
Voeg de ingekookte fond bij de witte wijnsaus en doe er de boter en daarna de oesters en de garnalen bij.
Lekker bij vis.


Oestersaus

100 gr boter
25 gr bloem
± 4 dl visbouillon
peper, zout
citroensap
1 eetlepel witte bordeaux
2 eidooiers
1 dl room
12 oesters

Smelt 25 gr boter en warm die met de bloem en zout goed door.
Voeg 2 dl hete visbouillon toe, roer de massa, als die kookt, glad en verdun het daarna al roerend langzaam met de rest van de visbouillon.
Laat de saus even doorkoken en vermeng haar van het vuur af met de rest van de boter in kleine stukjes.
Laat de saus niet meer koken.
Maak de saus af met peper, citroensap, de wijn en de met wat saus en room aangemengde eidooiers.
Verwarm de oesters 2-3 minuten in het eigen vocht tot de randen beginnen om te krullen en voeg de oesters en het vocht aan de saus toe.


Hollandaise saus I

3 eidooiers
1 eetlepel citroensap
160 gr boter
zout, witte peper

Doe de eidooiers, het citroensap en 1 eetlepel boter in de kom van de keukenmachine en meng ze op lage snelheid door elkaar.
Smelt de rest van de boter in een steelpan op laag vuur tot ze vloeibaar is en niet meer schuimt.
Laat tot lauw afkoelen en schenk de boter dan door de vulopening in de langzaam draaiende machine.
Zet de machine uit en breng de saus op smaak met peper en zout.

N.B.: Als u er ook nog 1 soeplepel crème fraîche door mengt, noemt men de saus 'Sauce Mousseline,.


Hollandaise saus II

2 grote eidooiers (houd de eiwitten apart als u schuimige hollandaise wilt maken)
zout, versgemalen zwarte peper
1 dessertlepel citroensap
1 dessertlepel (= 10 ml) witte wijnazijn
110 gr boter

Scheid boven een kommetje de dooiers van de witten en voeg wat
peper en zout toe.
Doe ze dan in een keukenmachine of blender en laat de machine 1 minuut draaien.
Verhit daarna in een pannetje het citroensap en de azijn tot het mengsel begint te pruttelen.
Zet de machine weer aan en giet de hete vloeistof in een dun, gelijkmatig straaltje bij de dooiers.
Zet de machine dan uit.
Smelt de boter op laag vuur in hetzelfde pannetje, maar pas op dat hij niet bruin wordt.
Laat de boter schuimen, zet de machine opnieuw aan en voeg in een gestaag druppelstraaltje de boter toe: hoe langzamer, hoe beter.
(Als u liever uit een kan schenkt dan uit het pannetje, verwarm de kan dan eerst met kokend water, gooi het water weg en doe er de gesmolten boter in).
Klop tot alle boter is opgenomen, haal met een spatel alle saus van de zijkant van de mengkom, zet de machine nog een tel aan en u heeft een prachtig gladde, dikke botersaus.


Schuimige hollandaise saus

Klop de 2 achtergehouden eiwitten tot zachte pieken en spatel ze door de saus zodra die klaar is.
Dat heeft tal van voordelen: de saus wordt lichter, bevat minder calorieën en krijgt een groter volume. Hij schift nooit, omdat de eiwitten de saus stabiliseren en u kunt hem dus rustig in een kom boven pruttelend water warm houden. Bovendien kunt u hem op die manier ook opwarmen, zodat u hem een dag van tevoren kunt klaarmaken.
U kunt hem zelfs invriezen, zodat u in noodgevallen altijd een heerlijke saus achter de hand heeft.
Beide versies van deze overheerlijke saus kunt u serveren bij asperges, artisjokken, schorseneren en gegrilleerde of gepocheerde vis, maar het allerlekkerst is hij bij eieren Benedict.


Hollandaise saus III

enkele druppels azijn
1/2 dl water
3 eidooiers
160 gr roomboter
zout, peper, citroensap

Meng het water met de azijn.
Klop de eidooiers los en meng ze met het vocht.
Giet het mengsel in eem kom en verwarm het au bain-marie.
Blijf roeren tot een saus ontstaat.
Roer de in stukjes gesneden roomboter bij gedeelten door de saus en breng op smaak met zout, peper en citroensap.

Variaties:
- Mousselinesaus: roer stijfgeslagen, ongezoete slagroom door de saus
- Kappertjessaus: roer er kappertjes door


Pindasaus I

2-3 eetlepels pindakaas
1 uitgeperst teentje knoflook
1 eetlepel bruine suiker
wat citroensap
scheutje melk
scheutje ketjap
2 theelepels sambal
1 klein gesnipperd uitje
wat boter

Fruit in een klein steelpannetje de ui in de boter.
Roer er op een laag pitje voorzichtig de pindakaas door.
Voeg er, zodra de pindakaas is gesmolten, de ketjap, de suiker, het citroensap en de sambal aan toe.
Voeg dan al roerend kleine scheutjes melk aan de pindasaus toe en breng de massa op de gewenste dikte.
Roer de knoflook erdoor.


Pindasaus II

1 gesnipperde ui
2 geperste tenen knoflook
2 eetlepels olie
een stukje trassi ter grootte van een doperwt
1/2 pot pindakaas
1/4 blok santen
een flinke scheut ketjap
1 eetlepel tamarinde pasta (of een scheut azijn)
2-2 1/2 dl melk
ketoembar, djinten en laos naar smaak
2 kleingesneden bolletjes gember en een betje siroop
1/2 rondje goela djawa of 1-2 eetlepels bruine suiker
sambal en zout naar smaak

Bak de ui en de knoflook met de trassi in de olie tot de ui goudgeel is.
Voeg de pindakaas toe en roer het los.
Voeg dan de santen toe en, als die is opgelost, de ketjap en de tamarinde pasta.
Roer goed.
Voeg dan al roerend melk toe tot de saus de gewenste dikte heeft gekregen.
Voeg de kruiden, de gember, de gembersiroop en de goela djawa toe.
Proef als de goela djawa is opgelost en voeg naar smaak zout, sambal en ketjap toe.


Sjalotjessaus

45 gr boter
20 gr bloem
2 dl water
300 gr sjalotjes
2 eetlepels azijn
2 dl bouillon
2-3 eetlepels braadjus
peper, zout

Pel de sjalotjes en snijd ze in kleine stukjes.
Smelt de boter, doe de bloem erbij en bak tot het licht begint te kleuren.
Roer er het water door en breng het geheel aan de kook.
Voeg de sjalotjes, de azijn en peper en zout erbij en leg het deksel op de pan.
Laat ± 1 uur op een laag vuur pruttelen tot de sjalotjes tot puree zijn gekookt.
Roer er de bouillon en eventueel de braadjus erbij.
Laat tot de juiste dikte inkoken of leng aan met wat water.
Serveer de saus heet bijv vis, vlees of gevogelte.


Truffelsaus

1 sjalotje
3 dl slagroom
zout, peper
50 gr roomboter
2 eetlepels witte truffelolie
1/2 kippenbouillontablet opgelost in 1 dl water

Zet het sjalotje aan in 15 gr roomboter.
Leg de rest koud voor het monteren (alleen als de saus niet dik genoeg is).
Giet de slagroom, de kippenbouillon en de witte truffelolie erbij en laat de saus 8 minuten zachtjes koken.
Monteer de saus vlak voor het serveren zo nodig met klontjes koude boter.


Portsaus

1/2 dl rode port
5 dl runderfond
1 dl sinaasappelsap
truffeljus
dragon

Laat alle ingrediënten (behalve de dragon) samen tot de gewenste consistentie inkoken en voeg de dragon toe.


Rode portsaus I

3 dl jus de veau
1 dl rode port
2 dl rode wijn
100 gr koude boter

Verwarm de jus de veau, de port en de wijn in een sauspan en laat dit mengsel op hoog vuur tot een stroperige massa inkoken.
Sla er van het vuur af met een garde de koude boter door tot de saus mooi glad is.
Houd de saus voorzichtig warm zodat zij niet terugloopt.
U kunt variëren door er eerst 1/2 dl room door te doen, tot de helft te laten reduceren en er dan 75 gr koude boter door te kloppen.
Ook kunt u de verhouding port/wijn naar smaak variëren.


Rode portsaus II

Laat ± 3 dl runderfond (kant-en-klaar of zelfgemaakt) met 1 dl rode port, 1 takje tijm, 1 sjalotje en wat gekneusde peperkorrels tot de helft inkoken.
Monteer dit met 100 gr zeer koude boter en breng de saus op smaak met zout en versgemalen peper.
Laat de saus daarbij niet meer koken.


Périgordsaus

1 eetlepel gehakte truffels
1 glas madeira
1 kopje kalfsbouillon
paprikapoeder, zout, peper

Leg de truffels in de Madeira en laat de wijn tot de helft inkoken.
Voeg de kalfsbouillon en de kruiden toe en laat nog 8-10 minuten inkoken.
De saus moet heet een scherp zijn.
Serveer de saus bij gebakken ganzenlever of bij kalfsoesters.


Fondue of barbecue-sausje

1 bekertje zure room of crème fraîche
2 flinke eetlepels mayonaise
1-2 tenen knoflook uit de knijper
± 20 fijngehakte groene olijven
enkele druppels citroensap
zout, peper en kaneelpoeder naar smaak

Roer alles goed door elkaar.


Koude barbecuesaus

2 ananasschijven (uit blik)
2-3 eetlepels kerrie
1 theelepel bruine suiker
1/2 theelepel mosterdpoeder
1/4 liter tomatenketchup
1 eetlepel (wijn)azijn
2-3 theelepels ketjap manis
tabasco
zout

Snipper de ananas fijn.
Verhit ± 2 eetlepels ananassap uit het blikje met de kerrie en de suiker en roer het kerriemengsel met het mosterdpoeder tot een glad papje.
Vermeng de tomatenketchup met het kerriemengsel en de ananas, roer er de azijn, de ketjap en enkele druppels tabasco door en breng de saus op smaak met zout.
Lekker bij gegrilde kippenvleugeltjes en geroosterde of gebakken vleessoorten.


Barbecue-marinade met Maestrichter Stroop

3 eetlepels Maestrichter Stroop
3 eetlepels wijnazijn
1 theelepel tijm
kerrie
knoflookpoeder
koriander
peper, zout
1 theelepel tomatenketchup
1 theelepel zonnebloemolie

Vermeng de Maestrichter stroop en de wijnazijn en voeg er achtereenvolgens de overige ingrediënten en 2 dl water aan toe.
Laat de saus 8 minuten op zacht vuur koken en vervolgens geheel afkoelen. Leg het barbecuevlees een dag in deze marinade (door de marinade wordt het vlees sneller bruin).
Laat het vlees na het aanbraden onder aluminiumfolie gaar worden.

Maestrichter Stroop is overal in Nederland verkrijgbaar van het merk Frutesse (licht groene pot).
De tomatenketchup is het lekkerste zonder verdere ingredinten.


Red hot saus

1 1/2-2 dl mayonaise
1 eetlepel tomatenketchup
cayennepeper of tabasco
kerriepoeder
1 eetlepel cognac
peper, zout

Vermeng de tomatenketchup met de mayonaise tot deze lichtrood is.
Voeg een theelepelpuntje cayennepeper of 5-6 druppels tabasco, een half theelepeltje kerrie, een klein beetje cognac en peper en zout naar smaak toe en meng alles goed door elkaar.


Zoete chilisaus I

2 theelepels maïsolie
1 gekneusd teentje knoflook
1/2 gesnipperde verse chilipeper
2 eetlepels tomatenketchup
2 theelepels lichte sojasaus
2 theelepels rode wijnazijn
1 theelepel suiker

Verhit de olie in een kleine koekenpan, voeg de knoflook en de chilipeper toe en bak ze zachtjes 1 minuut.
Voeg de overige ingrediënten toe en roer alles goed om.


Zoete chilisaus II

(bij steaks/vleesfondue/garnalen/gestoofde vis)

1 ui
zout
teentjes knoflook naar smaak
1 eetlepel fijngesneden gember
2 eetlepels olijfolie
1/2 dl droge sherry
2 eetlepels tomatenketchup
2 eetlepels chilisaus

Fruit de gesnipperde ui en de uitgeknepen knoflook met de gember in de hete olijfolie tot ze glazig worden; voeg na ± 3 minuten de sherry, tomatenketchup en chilisaus toe, breng aan de kook en doe er wat zout bij.


Duivelssaus I

(bij macaroni en spaghetti)

1/8 liter droge witte wijn
10 witte peperkorrels
2 sjalotten of 1 kleine ui
2 theelepels tomatenpuree
1 1/4 liter water
1 eetlepel bloem
1 theelepel boter
paprikapoeder of cayennepeper

Laat de wijn met de vrijwel geplette peperkorrels en de gehakte sjalotten of ui inkoken.
Voeg de met wat water en tomatenpuree aangemaakte bloem toe en breng de saus weer aan de kook.
Doe er de boter bij en breng de saus op smaak met cayennepeper of paprikapoeder.
Ook lekker bij gegrilleerd vlees.


Duivelssaus II

1/4 liter rode wijn
1/4 liter water
20 gekneusde peperkorrels
4 fijngesnipperde sjalotjes
2 eetlepels tomatenpuree
2 eetlepels bloem
20 gr boter
1 mespuntje cayennepeper

Laat de wijn samen met de peperkorrels en de sjalotjes zachtjes koken.
Vermeng de bloem met de tomatenpuree.
Voeg het water en dit mengsel bij de wijn, kruid de saus af met de cayennepeper en roer het geheel tot een gladde saus.
Zeef de saus en werk haar af met enkele koude klontjes boter.


Honing-tijmsaus

1 eetlepel roomboter
1 eetlepel zachte honing
4 eetlepels azijn
4 eetlepels witte wijn
3 gr verse tijm
3 1/2 dl kalfsfond
50 gr koude boter

Doe de lepel roomboter in een sauspan en voeg de honing toe.
Laat de honing op hoog vuur lichtbruin worden (karameliseren).
Blus af met de azijn en de witte wijn en kook het geheel op zacht vuur tot de helft in.
Doe de tijm en de kalfsfond erbij en laat het tot 1/3 inkoken.
Neem de saus van het vuur en zeef haar.
Verwarm de saus opnieuw en klop er de 50 gr koude boter door.
Houd de saus warm, maar laat haar niet meer koken.


Honingsaus met munt

1/8 liter yoghurt
3 theelepels honing
1 eetlepel citroensap
1 theelepel gedroogde muntblaadjes

Roer de yoghurt met het citroensap en de honing glad.
Verpulver de muntblaadjes en roer ze door het yoghurtmengsel.
Laat de saus in de koelkast goed koud worden.


Muntsaus

50 gr verse muntblaadjes
25 gr poedersuiker
1 1/2 dl azijn
zout, peper
4 eetlepels water

Meng de fijngehakte muntblaadjes met de overige ingrediënten.
Lekker bij lamsvlees.


Whiskysaus

6 eetlepels mayonaise
4 eetlepels whisky
2 eetlepels slagroom
2 theelepels tomatenpuree
1 theelepel worcestershiresaus
peper naar smaak

Roer de mayonaise met de cognac, de slagroom, de tomatenpuree en de worcestershiresaus tot een dun sausje en voeg naar smaak peper toe.


Whisky-cocktailsaus I

3 1/2 dl mayonaise
3 eetlepels tomatenketchup
2-2 1/2 eetlepel whisky
zout, cayennepeper
2 dl slagroom

Roer de mayonaise en de tomatenketchup tot een gladde saus en voeg al roerend de whisky toe.
Breng de saus op smaak met zout en cayennepeper.
Spatel vlak voor het gebruik de bijna stijfgeklopte slagroom luchtig door de saus.
Geef deze saus bij schelp- en schaaldieren, kip en ander gevogelte.


Whisky-cocktailsaus II

Klop 4 eetlepels slagroom niet te stijf en roer die door 2 dl mayonaise.
Roer er 2 eetlepels tomatenketchup en enkele druppels tabasco door, tot de saus egaal van kleur is.
Meng er dan 2 eetlepels Whisky en 2 theelepels citroensap door.
Breng de saus op smaak met zout.


Fonduesaus met cocktailvruchten

mayonaise (afhankelijk van de gewenste hoeveelheid saus)
kerrie (royaal, maar niet teveel; de smaak moet eerst doortrekken)
een klein blikje cocktailfruit

Laat het fruit goed uitlekken in een zeef of vergiet en vang het sap in een bakje op.
Doe de gewenste hoeveelheid mayonaise in een kom of schaaltje en roer er de kerrie door.
Knijp, als de vruchten zijn uitgelekt, met de handen het laatste sap er nog een beetje uit, maar maak er geen moes van.
Snijd nu de vruchten fijn en vermeng de gewenste hoeveelheid met de mayonaise.
Als de saus te dik is, kunt u deze soepel maken door een beetje van het sap of een scheutje sherry toe te voegen.
Zet een saus waarin u kruiden en mayonaise heeft verwerkt, nooit in de koelkast. De smaak van de kruiden zal dan niet tot ontwikkeling komen.


Eenvoudige cocktailsaus

1 deel mayonaise
2 delen tomatenketchup
citroensap
enkele eetlepels slagroom (luchtig geklopt)

Vermeng de mayonaise met de tomatenketchup, voeg hier enkele druppels citroensap bij, roer het geheel goed door en schep er luchtig enkele lepels slagroom door.
Voor degenen die te dik dreigen te worden, kunt u de helft van de mayonaise door (volle) yoghurt vervangen.
Deze saus is zeer geschikt als finish over een vis- c.q. zalmsalade of bij een garnalencocktail en is voor de liefhebbers ervan fijn op smaak te brengen met whisky, cognac of sherry.
De hoeveelheden hangen af van de persoonlijke smaak, teveel ervan benadeelt de smaak van de saus en vaak ook het gerecht.


Knoflooksaus I

(1 liter)

4 teentjes knoflook (of naar smaak meer)
4 takjes dille
4 takjes peterselie
10 blaadjes basilicum
1/4 potje gedroogde bieslook
1/2 ui
peper en zout (of 1 1/2 eetlepel bouillonpoeder)
een scheutje worcestershiresaus
een scheutje witte wijn

Doe alle ingrediënten in een blender en pureer ze.
Doe een paar scheuten room, witte wijn en mayonaise in een kom, voeg de puree toe, roer goed en voeg water toe, als de saus te sterk smaakt.


Knoflooksaus II

2 eetlepels (halfvolle) mayonaise
1 eetlepel maïskiemolie
8-10 teentjes knoflook
1/8 liter slagroom, yoghurt of zure room
enkele druppels worcestershiresaus
zout, peper
1 theelepel tomatenketchup
2 dessertlepels kappertjes (met de olie)

Roer alles goed om en zet het in de koelkast (wegens de hoge knoflookconcentratie, kunt u deze saus voor gebruik nog met mayonaise of yoghurt moeten verdunnen).

Variatie: 'Onthoofd' een verse knoflookbol, giet er olijfolie over en in, zet de bol ± 20 minuten in de oven en lepel hem daarna uit.
Noot: Het oorspronkelijke recept bevat 20 tenen knoflook


Knoflooksaus III

gelijke delen mayonaise en kwark
veel uitgeperste teentjes knoflook en veel peterselie

Meng dit alles door elkaar en laat het enige tijd staan.
Proef even en voeg zo nodig nog een voetje knoflook toe.


Knoflooksaus IV

1 pot Zaanse mayonaise
1 voet knoflook
(gedroogde) peterselie of andere (gedroogde) groene kruiden

Doe de inhoud van de pot mayonaise in een flinke kom.
Pel de voet knoflook, pers de tenen boven de kom uit en meng goed.
Voeg de peterselie toe en roer tot de saus lekker smeuïg is.
Was de mayonaisepot om en doe de knoflooksaus erin terug.
Laat de pot voor het gebruik een nacht in de koelkast staan, zodat de knoflook goed in de mayonaise kan trekken.


Knoflooksaus V

1/4 liter slagroom
1/4 liter mayonaise (bij voorkeur zelfgemaakt)
4 tenen knoflook
1 sjalot
versgemalen peper, zout
fijngeknipte peterselie

Pel de ui en de knoflook.
Rasp de ui en meng hem samen met de geperste knoflook en zout en peper door de mayonaise.
Meng de peterselie erdoor.
Klop de slagroom stijf en schep de room voorzichtig door het mayonaisemengsel.
Laat de saus in de koelkast 2-3 uur opstijven.
De saus is in de koelkast ± 1 week houdbaar.


Knoflooksaus VI

1 eidooier per persoon
6 teentjes knoflook per dooier
een snufje zout
1-2 draaien aan de pepermolen (zwarte peperkorrels)
een drupje citroensap
olijfolie

Snipper de knoflook boven de kom van een vijzel en voeg zout en peper toe.
Plet en meng de bestanddelen.
Splits de eieren boven een andere kom en voeg de dooiers aan het knoflookmengsel toe.
Voeg onder voortdurend roeren de olijfolie toe tot een dikke smeuïge mayonaise is ontstaan.
Maak de saus af met het citroensap.
Voeg eventueel wat tabasco toe.


Knoflooksaus VII

1 dl mayonaise
1 dl zure room
1 theelepel mosterd
versgemalen peper
1 fijngesneden ui
3 teentjes knoflook
fijngehakte peterselie

Vermeng in een kom de mayonaise, de zure room en de mosterd en voeg peper naar smaak toe.
Roer de ui door de saus.
Pel de knoflook en pers de tenen in de knoflookpers uit of snijd ze heel fijn.
Roer de knoflook door de saus.
Roer ook de peterselie erdoor.
Laat de saus een paar uur op een koele plaats intrekken.


Knoflooksaus VIII

± 5 teentjes knoflook
1 theelepel olijfolie
1 kleine ui
1 beker magere yoghurt
3 eetlepels mayonaise
zout, versgemalen zwarte peper

Hak de knoflook en de ui zeer fijn, doe ze in een kom en roer er de olijfolie door tot een romig papje ontstaat.
Roer er dan de yoghurt en de mayonaise door, voeg naar smaak peper en zout toe en laat de smaken in de koelkast intrekken.


Knoflooksaus IX

1 dl mayonaise
1 dl yoghurt (of Biogarde)
2 versgeperste tenen knoflook
zout, peper

Roer de mayonaise en de yoghurt of biogarde door elkaar en roer er de uitgeperste knoflook door.
Breng op smaak met zout en peper.

Als variatie kunt u er nog verse kruiden door doen.


Aïoli I

2 teentjes knoflook
2 eidooiers
1/4 liter olijfolie van goede kwaliteit
het sap van een flinke citroen
zout

Pers de knoflook uit boven een ruime kom en vermeng dit met de eidooiers.
Klop hierbij straalsgewijs de olijfolie.
Blijf kloppen tot het mengsel dik is en alle olie is opgenomen.
Roer het citroensap erbij en voeg zout naar smaak toe.
Lekker bij vis en rauwkostsalades


Aïoli II

Roer 1 eidooier en 2 theelepels mosterd door elkaar en voeg druppelsgewijs 1 1/2 dl olie toe.
Roer er 1 of 2 uitgeperste teentjes knoflook door.
Lekker bij salades en gegrild vlees.


Aïoli III

(± 3 dl)

5 teentjes knoflook
1 eidooier
zout, peper
1 eetlepel citroensap
3 dl olijfolie

Pers de knoflook en voeg de eidooier en zout toe.
Voeg druppelsgewijs olie toe, voeg het citroensap toe en doe er, onder roeren, de rest van de olie bij.
Meng het tot een dikke saus en breng op smaak met zout en peper en eventueel bieslook.<


Aïoli IV

Breng alle ingrediënten op kamertemperatuur.
Maak een puree van 8-10 gepelde tenen knoflook.
Klop 2 eidooiers, het sap van 1 citroen, 1 theelepel Dijon-mosterd, wat zout en peper in een lauwwarme kom tot een gladde saus en voeg die aan de knoflook toe.
Voeg dan al kloppend druppelsgewijs 3 1/2 dl half-om-half arachide- en olijfolie toe.
Doe er, als de aïoli te dik is, een beetje yoghurt of kwark door en meng er, als hij te dun is, 1-2 eetlepels heet water door.


aïoli V

Wrijf 50 gr oud witbrood met 2 eetlepels wijnazijn in een vijzel fijn.
Doe er 2 eidooiers bij en blijf roeren tot de massa kleverig en dik is.
Pers er dan 8 knoflooktenen door en roer het mengsel glad.
Voeg nog enkele druppels azijn toe en voeg er dan al roerend met een garde met theelepels tegelijk 3-41/2 dl olie bij.
Maak de saus zo dik, dat de lepel erin blijft staan.
Breng op smaak met zout en peper.

Uit: 'De kunst van het koken' van Julia Child


Aïoli VI

Plet 4 knoflookteentjes zonder het binnenste scheutje in een mortier.
Voeg 1 eigeel toe en werk er zout en 21/2 dl olie door.

Uit: Larousse Gastronomique


Aïoli VII

Plet knoflook in een mortier en voeg het kruim van een warme, in de pel
gekookte aardappel toe.
Voeg eigeel, peper, zout en enkele druppels citroensap toe en werk voorzichtig op met olie, net als bij mayonaise.

Uit: Repertoire de la Cuisine van T. Gringoire en L. Saulnier


Eidooierloze aïoli

Neem een hele knoflookbol, pel de teentjes en stamp ze in een vijzel fijn.
Meng de pulp met 1 eetlepel azijn of citroensap en klop er (met de stam per) met kleine beetjes tegelijk 4 eetlepels olie door; blijf kloppen tot het de consistentie van mayonaise heeft.
Breng de aïoli daarna op smaak met zout, peper en eventueel nog wat citroensap of azijn.


Knoflookrouille I

Kook 1 rode paprika en 1 rood pepertje zonder zaadjes ± 3 minuten in ruim water en verwijder de velletjes.
Pureer de paprika en het pepertje met 6 teentjes knoflook, zout en 1 kleine gekookte aardappel.
Klop er 1 eidooier en 1 1/2 dl olijfolie door.


Knoflookrouille II

(2 dl)

1/2 in kleine stukjes in water met zout gekookte en vervolgens uitgelekte rode paprika
1 klein, zacht gekookt Spaans pepertje
1 in bouillon gaar gekookte middelgrote aardappel
4 geperste tenen knoflook
1 theelepel basilicum, tijm of salie

Wrijf deze ingrediënten in een vijzel tot een gladde dikke pasta.

4-6 eetlepels olijfolie
zout, peper

Klop, evenals voor een mayonaise, de olie druppel voor druppel door de pasta.
Voeg naar smaak zout en peper toe.
Roer vlak voor het serveren heel geleidelijk nog 2-3 eetlepels hete bouillon of (vis)soep door de saus.


Knoflooksaus superieur

10 teentjes knoflook
1 theelepel olijfolie
1 beker magere yoghurt
3 eetlepels mayonaise
cayennepeper
1/2 theelepel zout

Stamp de knoflook met zout fijn in een vijzel en voeg al roerend olijfolie toe tot een romig papje ontstaat.
Roer er ook de yoghurt en de mayonaise door, voeg cayennepeper naar smaak toe en laat alles even in de koelkast intrekken.
Deze saus is zeer geschikt als fondue-saus, maar ook voor visgerechten en in de schil gekookte aardappelen.


Knoflookroom

(1 liter)

4-5 bollen knoflook
3 dl witte wijn
3 dl kippenbouillon
1 liter slagroom

Maak de teentjes knoflook schoon en hak ze fijn.
Doe de knoflook met de wijn in een stoofpan en laat reduceren tot het vocht bijna weg is.
Voeg dan de bouillon toe en laat daarmee hetzelfde gebeuren.
Voeg dan de room toe en breng aan de kook.
Neem de pan van het vuur en pureer met een staafmixer de knoflook in de room.
Breng zo nodig nog op smaak met zout of bouillonpoeder en peper.
Lekker bij pasta.


Warme knoflooksaus met champignons I

500 gr fijne champignons
1 sjalotje
30 gr boter
2 teentjes knoflook
30 gr bloem
2 dl melk
150 gr roomkaas met kruiden
2 eetlepels verse bieslook
zout, versgemalen zwarte peper

Veeg de champignons schoon.
Pel het sjalotje en snijd het fijn.
Smelt de boter in een pan en fruit het sjalotje even aan.
Pers de teentjes knoflook erboven uit en roer de bloem erdoor.
Voeg al roerend beetje bij beetje de melk toe en blijf roeren tot een gebonden saus ontstaat.
Roer de verse roomkaas erdoor en laat de kaas al roerend smelten.
Voeg de champignons toe en verwarm de saus 5 minuten heel zachtjes tot de champignons wat van de smaak hebben opgenomen.
Breng de saus op smaak met versgemalen zout en peper en schep de bieslook erdoor.
Lekker met knoflook-tijmbrood.


Warme knoflooksaus met champignons II

2 uien
2 tenen knoflook
150 gr champignons
3 dl bouillon
1 1/2 eetlepel bloem
20 gr boter
peterselie

Snipper de ui en bak hem in een klontje boter zacht.
Voeg, als de ui bijna gaar is, de gesnipperde knoflook toe.
Borstel de champignons schoon en snijd ze in plakjes.
Doe ze bij het uimengsel en zet het vuur even hoger tot de champignons vocht gaan verliezen.
Roer goed door.
Doe er dan de rest van de boter bij en voeg, als die is gesmolten, de bloem toe.
Laat onder voorzichtig roeren ± 3 minuten pruttelen en voeg er dan een flinke scheut bouillon bij.
Roer weer goed door en roer er tenslotte steeds bij beetjes de rest van de bouillon bij.
Garneer met fijngeknipte peterselie.


Basisvinaigrette

3 eetlepels olie
1 eetlepel azijn
1/2 theelepel zout
versgemalen peper
1/2 theelepel mosterd

Doe het zout en de azijn in een kommetje en roer tot het zout is opgelost.
Doe er dan de mosterd bij en roer tot die ook vloeibaar is.
Maal er dan peper boven en roer door.
Voeg er de olie bij en klop flink tot het bindt.
Het moet dikker worden met kleine belletjes erin.
Dit is een goede saus voor heel veel bladsla en groentesalades.

Door telkens verschillende soorten olie, azijn. en mosterd te gebruiken, brengt u de nodige variatie aan.
De saus is erg lekker met zonnebloemolie en natuurazijn.
Neem olijfolie voor zuidelijke salades.
Experimenteer eens met notenolie (lekker bij groene sla) en met balsamicoazijn (vooral bij sla met een wat sterkere smaak).
Als u over een bepaalde vinaigrette tevreden bent, kunt je hem ook in grotere hoeveelheden maken.
Neem een apothekersflesje van 1/4 of 1/2 liter.
Vermeng 1 1/2 dl of 3 dl olie, 1/2 of 1 dl azijn en 1/2 of 1 eetlepel mosterd met zout en peper en doe dat in het flesje.
Schud het voor ieder gebruik even flink en het is weer mooi gebonden.
Bewaar het in de koelkast.


Zoete frambozenazijnvinaigrette

1 theelepel mosterd
1/2 theelepel honing
1 eetlepel frambozenazijn
6 eetlepels olie
peper, zout

Meng de mosterd door de honing en de azijn.
Giet er zachtjes de olie bij en roer.
Breng op smaak met peper en zout.


Basilicum-walnootvinaigrette

1 eetlepel Dijon-mosterd
1/3 kop rode wijnazijn
3/4 kop grofgesneden basilicumblaadjes
zout, versgemalen peper
1 kop topkwaliteit olijfolie
1/2 kop walnoten

Meng de mosterd, de azijn en het basilicum in de kom van een foodprocessor, voorzien van een snijblad en kruid het naar smaak met peper en zout.
Laat het apparaat 1 minuut draaien en zet dan de motor af.
Schraap de zijkanten van de kom schoon en bewerk het geheel nog eens 30 seconden.
Laat, terwijl de motor loopt, de olie druppelsgewijs in het mengsel lopen.
Voeg, als de olie volledig is opgenomen, de walnoten toe en zet de machine dan onmiddellijk uit.
Kijk of de walnoten mooi gelijkmatig zijn gehakt. Ze moeten fijn zijn, maar nog wel herkenbaar. Ga nog even door als de noten nog niet fijn genoeg zijn, maar ga zeker niet te lang door.
Dek het mengsel dan af en zet de vinaigrette tot gebruik in de koelkast.

Maak de vinaigrette ook eens met rijpe tomaten of met in dunne plakjes gesneden courgette en fijngehakte (paarse) ui.


Dipsauzen

Neem als basis een mengsel van 3 eetlepels mayonaise en 1 eetlepel yoghurt, zout en peper en roer daar 1 1/2 eetlepel fijngehakte tuinkruiden (peterselie, bieslook, dille, tuinkers), of 1 1/2 eetlepel mosterd, of 1 1/2 eetlepel fijngehakt tafelzuur (augurk en/of zilveruitjes), of 1 theelepel kerriepoeder en/of 1 eetlepel sherry door.
Gebruik de dipsausjes om rauwkost of chips in te dippen of serveer ze bij vleesfondue of gourmet.

Variatie: Cocktailsaus
Vervang de yoghurt door 2 eetlepels tomatenketchup en doe er 1 eetlepel whisky of sherry bij.
deze saus kunt u gebruiken om bijvoorbeeld garnalencocktail, grapefruitcocktail of zalmcocktail mee te maken.


Bulgaarse uiendip

1 bekertje Bulgaarse yoghurt
1 ui
1 teentje knoflook of 1/2 theelepel knoflookpoeder
peterselie
zout
tijm, majoraan

Vermeng de yoghurt met de schoongemaakte en geraspte ui, het sap van het teentje knoflook of met het knoflookpoeder, de fijngehakte peterselie, zout en de overige kruiden.
Lekker bij allerlei vleesgerechten of bij de barbecue.


Roquefort-uiendip

200 gr Roquefort (of Danish Blue)
60 gr boter
2 eetlepels gehakte peterselie
3 eetlepels zure room of gewone room met wat citroensap
1 kleine ui
zout, versgemalen zwarte peper

Voor de garnering:
gehakte bieslook, 1 fijngesneden uitje of peterselie

Kruimel de kaas, meng de boter erdoor en maak er een romig geheel van. Voeg de andere ingrediënten toe.
Rasp de ui heel fijn.
Voeg naar smaak peper en zout toe en zet de kom op een koele plaats, zodat de smaak van de kruiden er goed in kan trekken.
Leg er een stuk folie over om uitdrogen te voorkomen.
Doe de dipsaus in een ondiepe schaal en geef er verschillende soorten zoutjes bij.
Garneer de dip met de bieslook, ui of peterselie.


Champignondip

250 gr champignons
citroensap
1 bekertje zure room
worcestershiresaus
2 eetlepels geraspte oude kaas
fijngehakte selderij

Maak de champignons schoon, hak ze heel fijn en besprenkel ze met citroensap.
Roer de zure room los en breng die op smaak met worcestershiresaus, geraspte kaas en fijngehakte selderij.
Meng de champignons erdoor.
Geef deze dipsaus met bloemkoolroosjes, paprika, komkommer, radijs en rettich.


'Red devil'-dip

30 gr boter
1/2 gesnipperde ui
1 eetlepel worcestershiresaus
1/2 theelepel peper
1 1/2 eetlepel chilisaus
1 1/4 eetlepel mosterd

Smelt de boter en roer er de ui, de worcestershiresaus, 1/2 theelepel peper, de chilisaus en de mosterd door.
Warm dit zachtjes door tot de ui zacht is.


Avocadodip

Pureer het vruchtvlees van 2 rijpe avocado's met het sap van 1 citroen en 1/8 liter zure room en roer er 1 eetlepel fijngesneden bieslook en naar smaak zout en peper door.
Serveer de avocadodip in 2 groene paprika's.


Guacamole

2 rijpe avocado's
2 1/2 eetlepel citroensap
1 eetlepel maïs- of zonnebloemolie
zout, (chili)peper
tortillachips om mee te dippen

Snijd de avocado's doormidden en haal de pit eruit.
Schep het vruchtvlees uit de schil, prak het met een vork fijn en roer er direct het citroensap en de olie door.
Breng de guacamole op smaak met zout en peper.

Op deze guacamole kunt u naar hartelust variëren door er van allerlei aan toe te voegen.
Kies uit de volgende ingrediënten of maak combinaties:
1 fijngesnipperd uitje
1 uitgeperst of fijngesnipperd knoflookteentje
1/2 fijngehakt Spaans pepertje (zonder zaadjes)
2 eetlepels sambal
1 in heel kleine blokjes gesneden stengel bleekselderij
1 grote of 2 kleine in blokjes gesneden tomaten
1 eetlepel fijngesnipperde peterselie
1 bekertje zure room of 2 eetlepels mayonaise


Gele paprika-muntdip

Snijd 4 schoongemaakte gele paprika's in stukken en rooster ze met de velkant naar boven ± 10 minuten onder de grill.
Laat ze in een plastic zak afkoelen en verwijder het vel.
Laat de paprika met 4 geperste teentjes knoflook en 1 1/2 dl kruidenbouillon (van tablet) ± 10 minuten zachtjes koken.
Pureer dit en laat afkoelen.
Roer er 1 fijngehakt bosje munt en 2 eetlepels Griekse yoghurt, zout en peper door en serveer de paprika-muntdip in 2 gele paprika's.


Kaas-paprikadip

200 gr smeerkaas
60 gr boter
2 eetlepels gehakte peterselie
2 eetlepels gehakte bieslook
1/2 eetlepel melk of room
peper, zout
2-3 theelepels paprikapoeder

Voor de garnering:
Gehakte bieslook, 1 fijngesneden uitje of peterselie

Maak een mengsel van de kaas en de boter.
Roer er geleidelijk de andere ingrediënten door en voeg tenslotte peper, zout en paprikapoeder naar smaak toe.
Zet de kom liefst een hele nacht op een koele plaats, zodat de smaak van de kruiden er goed in kan trekken.
Leg er een stuk folie over om uitdrogen te voorkomen.
Doe de dipsaus in een ondiepe schaal en geef er verschillende soorten zoutjes bij.
Garneer de dip met de bieslook, ui of peterselie.


Tomaten-chilidip

Roer een sausje van 100 gr tomaat in blokjes, 3 eetlepels chilisaus, 1 eetlepel gembersiroop en 2 eetlepels fijngehakte koriander.


Acht keer frisse dipsaus

- Meng 200 gr Umer, 3 tenen knoflook, 1/4 grofgeraspte (uitgelekte) komkommer, 1 eetlepel versgehakte munt, zout en peper.
Lekker met gebroken pappadums.

- Vermeng 2 dl Griekse yoghurt, 200 gr gepureerd vruchtvlees van aubergine, 2 tenen knoflook, 2 eetlepels olijfolie en 3 eetlepels sesamzaad.
Lekker met superchips.

- Vermeng 1 rijpe avocado, het sap van 1/2 citroen, 1/4 gehakte rode paprika, 1 dl zure room, 1 eetlepel gehakte koriander, 1 theelepel gemalen korianderzaad, zout en cayennepeper.
Lekker met nachocheese-chips.

- Meng 1/2 blik tomaatstukjes (nog fijner gehakt), 2 eetlepels olijfolie, 1/4 fijngehakte groene paprika en 2 eetlepels gehakte pijnboompitten.
Lekker met geroosterd knoflookstokbrood.

- Meng 1/2 literblik gepureerde kikkererwten met 2 tenen knoflook, 4 eetlepels sesamzaad en olijfolie tot een smeuïge massa en voeg naar smaak zout en peper toe.
Lekker met gescheurde shoarmabroodjes.

- Vermeng 1 pot dunne pindasaus (Uncle Bens) koud met 1 dl kokosmelk (blik), 1/4 geraspte (uitgelekte) komkommer, wat sambal en zout.
Lekker met kroepoek-emping.

- Meng 2 dl volle yoghurt, 1/2 dl mayonaise en 1 eetlepel van elk: bieslook, peterselie, kervel en dragon.
Lekker met paprikachips.

- Vermeng 150 gr blauwe kaas (Castello), 1 dl zure room, een snufje cayennepeper en 75 gr gehakte walnoten.
Lekker met watercrackers of matzes (gebroken).


Bananendipsaus

2 bananen
1 theelepel kerriepoeder
1/4 liter yoghurt of kwark

Prak of pureer de bananen en meng de puree met het kerriepoeder en de yoghurt.


Eenvoudige saus

Meng mayonaise, tomatenketchup en fijngesnipperde uien door elkaar.
Lekker bij frikandellen, fondue, gourmet of barbecue.


Gember-kervelsaus

Roer een sausje van 3 eetlepels crème fraîche, 2 eetlepels melk, 2 theelepels geraspte gemberwortel, 2 eetlepels fijngehakte kervel, zout en peper.


Mangosalsa I

Vermeng 2 fijngesneden bolletjes gember, 2 eetlepels witte wijnazijn, 1 theelepel mosterd, het fijngesneden vruchtvlees van 1/2 mango en 1 eetlepel fijngesneden koriander.


Mangosalsa II

1 grote, rijpe mango
1 fijngesneden of fijngeknipt bosje lente-uitjes
1/2 rode chilipeper of 1 jalapeño (verwijder de zaden en de zaadlijsten)
0,6 dl vers limoensap
1 eetlepel sesamolie
115 gr fijngesneden vers basilicum
zout en peper naar smaak

Schil de mango en snijd hem in tweeën.
Verwijder de pit en snijd het vruchtvlees in vierkante stukjes.
Meng het vruchtvlees met de overige ingrediënten, maar de dit niet met een (staaf)mixer; De basilicumblaadjes zijn teer en kneuzen snel.
Laat de salsa voor het serveren ± 10 minuten rusten, zodat de smaken tijd krijgen om te mengen.
Garneer met wat verse blaadjes koriander.
Lekker bij vis en kip.


Limburgse uitjessaus

2 potjes kleine zoetzure zilveruitjes (het ene potje moet worden afgegoten, van het andere potje gebruikt u ook het vocht)
300 gr tomatenketchup
3 laurierblaadjes
3 kruidnagels
150 gr blanke rozijnen
2 eetlepels honing
1 glas port of rode wijn

Doe alle ingrediënten bij elkaar in een pannetje, breng het al roerend aan de kook en laat het op zacht vuur ± 30 minuten pruttelen.
Laat afkoelen en vervolgens in de koelkast verder koud worden.
Lekker bij een aardappelsalade.

Wat overblijft, kunt u in de diepvries bewaren.


Pepersaus I

3 eetlepels olijf- of zonnebloemolie
2 dl slagroom
1 schoongemaakte, van de zaadjes ontdane en in stukken gesneden groene pepers
250 gr in blokken gesneden witte meikaas
1 theelepel kurkuma

Pureer de kaas met de slagroom, de stukken groene peper, de kurkuma en wat zout in een foodprocessor of andere keukenmachine.
Verhit de olie in een pan.
Voeg de kaaspuree toe en roer van het geheel op matig vuur een gladde, romige saus.


Pepersaus II

1 ui
2 wortelen
1 dl witte wijn
1 dl dragonazijn
30 gr boter
35 gr bloem
1/2 liter bouillon
zout
gemalen tijm
1 klein blikje peperbollen in eigen vocht

Maak de ui schoon en snipper hem fijn.
Maak de wortelen schoon, en snijd ze in grove stukken.
Giet de wijn en de azijn in een pan, voeg de wortelen en de ui toe en laat ± 10 minuten sudderen.
Smelt de boter en laat die bruinen.
Voeg al roerend de bloem toe en laat die eveneens bruinen (zo krijgt u een bruine roux).
Giet al roerend de bouillon bij de roux en laat doorkoken.
Voeg nu de groenten en het vocht bij de saus en voeg de kruiden toe.
De hoeveelheid toegevoegde peperbollen (van 1 eetlepel tot de hele inhoud van het blik) bepaalt de smaak van de saus.
Laat op een laag vuur nog 10 minuten sudderen.
Verwijder voor het opdienen de wortelen.


Pepersaus uit Thailand

10 verse rode pepers
2 teentjes knoflook
4 zwarte peperkorrels
2 theelepels palmsuiker
1/4 dl vissaus
1/2 dl vers limesap (eventueel azijn of tamarindewater)

Maak de pepers schoon en verwijder de zaadjes.
Hak de pepers en de knoflook in stukken, doe ze, samen met de peperkorrels, de suiker en de vissaus in een vijzel en stamp tot het een gladde massa is
Voeg dan het limesap toe en roer alles goed door elkaar.


Rode pepersaus

3 ontvelde tomaten in heel kleine stukjes
2 fijngehakte sjalotten
2 theelepels fijngehakte rode pepers zonder pitjes
2 uitgeperste teentjes knoflook
3 eetlepels fijngeknipte bieslook
1 eetlepel citroensap
1 eetlepel olijfolie
zout

Meng alle ingrediënten, voeg eventueel extra citroensap toe.
Laat ± 2 uur intrekken.


Rode pepersaus van geroosterde pepers

500 gr grote rode chilipepers
2 1/2 dl slagroom
4 eetlepels fijngesneden basilicum
zout

Verwarm de oven voor op 200°C en rooster de chilipepers ± 20 minuten in de
hete oven tot het vel is zwart geblakerd.
Laat de pepers in een afgesloten plastic zak 5 minuten uitdampen en verwijder daarna de schil.
Snijd de pepers in en verwijder de zaadjes en de zaadlijsten.
Pureer de pepers en doe de puree in een pan.
Roer de slagroom en de basilicum erdoor en laat de saus op zacht vuur ± 5 minuten koken.
Breng de saus met zout op smaak.


Pittige pepersaus

(Sauce Ti Malice)

Doe voor 4 personen 2 schoongemaakte en fijngehakte rode Spaanse pepers, 2 gesnipperde uien, 2 gesnipperde sjalotjes, 2 gesnipperde teentjes knoflook, het sap van 2 citroenen, 3 eetlepels (olijf)olie, zout en peper in een pan en laat dit mengsel ± 1 uur staan.
Breng de saus dan al roerend aan de kook en laat haar afkoelen.


Mexicaanse rode saus

1 ui
1 rode paprika
olie
1 teentje knoflook
1 blikje maïskorrels (netto inhoud 212 ml)
1 flesje chilisaus
zout, peper

Fruit de gesnipperde ui met de in heel kleine stukjes gesneden paprika in een beetje olie en pers er de knoflook boven uit.
Schep dit mengsel met de uitgelekte maïskorrels door de chilisaus.
Breng de saus eventueel op smaak met zout en peper.


Rode wijnsaus

2 sjalotjes
100 gr boter
2 1/2 dl droge rode wijn
1/2 laurierblad
1 kruidnagel
1 bekertje crème fraîche
versgemalen zwarte peper, zout

Pel en snipper de sjalotjes.
Snijd de boter in stukjes.
Smelt een klontje van de boter en fruit hierin de sjalotjes ± 2 minuten.
Voeg de wijn en de kruiden toe, breng de saus aan de kook en laat die op een zacht vuur tot een kwart inkoken.
Roer er de crème fraîche door, breng de saus opnieuw aan de kook en laat haar nog ± 5 minuten op middelmatig vuur koken.
Klop op een laag vuur de rest van de boter stukje voor stukje door de saus.
Breng de saus op smaak met peper en zout en serveer de saus direct.


Hongaarse saus

1 fijngesnipperde ui
1 in reepjes gesneden rode paprika
1/4 liter bruine vleesbouillon
1/4 liter zure room
3 eetlepels boter
cayennepeper, tabasco, zout

Bak de ui en de paprika ± 3 minuten in de boter; voeg de bruine bouillon toe en laat het geheel in ± 5 minuten gaar worden.
Breng op smaak met zout, cayennepeper en tabasco.
Kook de saus, na toevoeging van de zure room, tot ongeveer de helft in.
Een smakelijke, gebonden saus is het resultaat.


Madeirasaus

Als Spaanse saus, maar nu met 3-4 eetlepels madeira in plaats van port.
Dit is een delicatesse bij rundertong, gestoofd of gebraden rundvlees.


Prei-roomsaus

1 dunne prei
20 gr boter
1 dl slagroom
20 gr bloem
2 dl bouillon van een tablet

Was de prei en snijd hem in dunne ringen.
Smelt 20 gr boter en roer de bloem erdoor.
Laat de roux even gaar worden, maar niet kleuren.
Voeg 1/3 van de bouillon toe en breng dit aan de kook.
Roer de saus glad en roer er langzaam de rest van de bouillon door.
Voeg de prei toe en laat de saus nog 3 minuten koken.
Schenk de room erbij en breng de saus op smaak met peper en zout.
Lekker bij kip (Cordon blue).


Bruin sausje met kruiden

2 theelepels bouillon van vlees of tablet
1 fijngehakte ui
2 fijngesneden peentjes
1 teentje knoflook
1 laurierblaadje
2-3 rijpe tomaten
1 glas rode wijn
100 gr fijngesneden spek in stukjes
1 kopje olie
1 kopje bloem

Doe de olie in de koekenpan en fruit de ui, knoflook, peentjes en spek ± 10 minuten op middelhoog vuur.
Voeg al roerend de bloem toe.
Giet de wijn erbij en voeg de tomaten, zout, peper, het laurierblaadje, de bouillon en wat water toe en laat dit ± 1 1/2 uur sudderen.
Verzacht de saus, als die te sterk smaakt, met wat room.
Lekker bij gebakken of gegrild vlees.


Pepersausje

3 kopjes bruine saus (zie boven)
2 eetlepels grofgemalen peper
2 eetlepels room

Zeef de bruine saus en doe deze dan in de koekenpan.
Voeg de gemalen peper toe en laat 10 minuten pruttelen.
Doe dan de room erbij en zo nodig ook wat rode wijn.


Groene pepersaus

1/4 liter rode wijn
1 eetlepel mosterd
1 eetlepel ketchup
1 eetlepel bloem
4 eetlepels verse groene peperbolletjes
enkele druppels citroensap
enkele druppels Worcestershiresaus

Verwarm de rode wijn en meng hierin de mosterd, het citroensap, de Worcestershiresaus en de tomatenketchup.
Laat dit kort koken en bind met bloem.
Voeg nu de groene peperkorrels toe en werk de saus af met room.


Kaassaus met tomaat en witte wijn

(bij spaghetti en gekookte vis)

2 uien
4 teentjes knoflook
1 eetlepel boter
1/8 liter droge witte wijn
1/8 liter bouillon
100 gr smeerkaas
3 eetlepels tomatenketchup

Fruit de gesnipperde uien en knoflook in boter tot ze glazig zijn.
Voeg de witte wijn toe en kook dit ± 5 minuten door.
Voeg de kaas toe en roer tot de saus crème-achtig en glad is.
Doe er tenslotte de tomatenketchup bij.


Champignon-kaassaus

(bij macaroni/rijst/vis/bloemkool)

250 gr champignons in plakjes uit blik (vocht bewaren)
1 ui
1/2 wijnglas sherry
1/4 liter slagroom
1 eidooier
1 volle theelepel bloem
100 gr Edammer of Gruyère

Laat de plakjes champignon en de gesnipperde ui samen zachtjes koken in de sherry tot het vocht bijna verdampt is; voeg het champignon-vocht toe evenals de met slagroom en eigeel aangemaakte bloem en breng een en ander al roerend aan de kook.
Rasp de kaas in de saus en breng de saus op smaak met zout en versgemalen peper.


Saus van blauwe kaas

wat olie of boter
een paar champignons
1 ui
1 pakje Danish Blue
1 pakje room
1 teentje knoflook
peper, zout

Snijd de champignons in plakjes en bak die even in wat olie of boter.
Snipper de ui en bak hem mee.
Voeg de room toe en wacht tot die warm is.
Brokkel er dan de blauwe kaas door en roer tot deze is opgelost.
Voeg naar smaak knoflook en kruiden toe.

variaties:
- Roer er voor een zachtere smaak verse roomkaas rbij
- U kunt ook gewone geraspte kaas gebruiken, maar dan moet u wel met een garde goed roeren om klontjes te voorkomen
- Als room kut u Room Culinair, crème fraîche of slagroom gebruiken. Een half bakje is meestal wel genoeg; doe er alleen meer bij als de saus te dik wordt. Met crème fraîche wordt de saus wat dikker.
U kunt ook zure room nemen (die is magerder), maar laat het dan niet te lang doorkoken.
- Als u andere kaas gebruikt, neem dan liefst kaas met een scherpe smaak.


Romige kerriesaus

1 sinaasappel
1 sjalotje
1 eetlepel olie
1 eetlepel kerriepoeder
1 zakje santenpoeder
2 eetlepels abrikozenjam
1/2 flesje kerriesaus (á 250 ml)

Pers de sinaasappel uit.
Pel en snipper het sjalotje.
Verhit de olie in een steelpan en fruit het sjalotje hierin met de kerriepoeder.
Roer er het sinaasappelsap, het santenpoeder en de abrikozenjam door.
Laat dit mengsel iets afkoelen en roer er dan de kerriesaus door.


Spaghetti-macaroni-bruine bonensaus

1 groene paprika
1 rode paprika
1 bakje champignons
500 gr gehakt halfom
1 blikje tomatenpuree
4 grote tomaten
2 uien
2 teentjes knoflook
zout, cayennepeper
chilipoeder
djahé (gemberpoeder)
2 zakjes Parmezaanse kaas

Ontdoe de paprika's van de kern en pitjes en snijd deze in smalle reepjes in de lengterichting van de paprika.
Breng een pannetje met water aan de kook en gooi hier vlug de tomaten in; giet het water na 10 seconden weg en ontdoe nu de &quot;geschrokken&quot; tomaten van het vel.
Was de champignons, snijd een klein plakje van de steel en gooi dit weg.
Snijd de champignons in de lengterichting in plakjes van normale dikte.
Maak de uien schoon en snijd ze in plakken; snijd deze plakken nogmaals doormidden en maak ze met de hand los.
Pel de teentjes knoflook en leg ze klaar om geperst te worden.
Zet een grote pan op het vuur met een stukje boter en fruit hierin de
uitjes goudbruin.
Voeg daarna enkele eetlepels water, de paprika en de in stukken gesneden tomaat toe.
Laat dit enkele minuten garen onder af en toe roeren.
Voeg dan de champignons toe en houd de pan goed gesloten tot alles goed gaar is geworden.
Neem intussen een koekenpan waar het gehakt ruim in past en zet deze op een zeer laag vuur.
Verwarm hierin eerst het gehakt onder voortdurend bewegen tot het een papperig geheel is geworden, draai daarna het vuur hoger en korrel het gehakt onder voortdurend roeren tot alles begint te bruinen.
Voeg zout (behoorlijk veel), een beetje djahé, Chilipoeder, Cayennepeper, de tomatenpuree en de 2 uitgeperste teentjes knoflook toe en laat alles 10 minuten pruttelen/intrekken.
(Liefhebbers van oregano moeten dit nu toevoegen).
Voeg de inhoud van de koekenpan bij die van de grote pan en laat dit met het deksel eraf indikken.
Voeg eventueel nog een blikje tomatenpuree toe voor de rode kleur.
Voeg deze saus bij het hoofdgerecht en meng dit grondig.
Dien het gerecht op in een diepe schaal en strooi er rijkelijk Parmezaanse kaas over.

Als u de saus bij bruine bonen geeft, moet u er geen Parmezaanse kaas bij doen.


Mierikswortelsaus

4 eetlepels olie
1 eetlepel azijn
3 theelepels mosterd
1 eetlepel mierikswortel (potje)
zout, tabasco
1 dl crème fraîche

Roer in een kom de olie, azijn en mosterd door elkaar, voeg de mierikswortel en naar smaak zout en tabasco toe.
Roer de crème fraîche los en roer hem luchtig door de vinaigrette.


Limoensaus

1 fijngehakt teentje knoflook
1/2 theelepel zout
1/2 theelepel peper
1/2 theelepel geraspte gemberwortel
1/2 gesnipperde ui
3 eetlepels olijfolie
4 eetlepels limoensap

Doe alle ingrediënten in een mengbeker, sluit die met een deksel af en schud goed.
Laat de beker 8 uur staan, zodat de smaken goed intrekken.


Prei-vinaigrettesaus

1 dunne prei
1 1/2 eetlepel (dragon)azijn
1 1/2 eetlepel mosterd
5 eetlepels olie
4 takjes peterselie

Snipper het wit van een dunne prei en 2 plakjes ham heel fijn.
Roer in een kommetje een sausje van 1 1/2 eetlepels (dragon)azijn, 1 1/2 eetlepel mosterd en 5 eetlepels olie.
Voeg naar smaak zout en peper toe.
Knip er 4 takjes peterselie boven fijn en roer de prei en ham erdoor.
Schenk het sausje over gekookte aardappelen.

Aardappelen met vinaigrette smaakt zeer goed bij vleesgerechten zonder jus, zoals gebakken schnitzel en sperziebonen.


Kaas-bieslooksaus

2 dl kippenbouillon (van tablet)
50 gr geraspte kaas
1 theelepel allesbinder
1 dl yoghurt (op kamertemperatuur)
peper, zout
1 eetlepel fijngeknipte bieslook

Meng deze ingrediënten door elkaar.
Deze saus is lekker over tartaartjes.


Tartaarsaus I

1 dl mayonaise
1 eetlepel fijngehakte peterselie en bieslook
1 theelepel fijngehakte kappertjes
1 hardgekookt, gepeld en fijngehakt ei

Vermeng de mayonaise met de genoemde ingrediënten.


Tartaarsaus II

4 hardgekookte eidooiers
3 dl olie
peper, zout
1 eetlepel kruidenazijn
1 eetlepel geraspte uien of sjalotten
2-4 eetlepels mayonaise

Zeef de eidooiers.
Schenk er de olie langzaam bij en vermeng die er goed mee.
Voeg zout, peper, de azijn, geraspte uien en mayonaise toe.
Roer alles gelijkmatig door elkaar.
Deze saus kunt u in dezelfde gevallen gebruike als mayonaise.


Tartaarsaus III

2 augurken
1 hardgekookt ei
1/8 liter mayonaise
1/8 liter zure room
1 eetlepel gesnipperde peterselie
1 eetlepel gesnipperde bieslook
1 eetlepel kappertjes
zout, peper

Snipper de augurk en het ei.
Vermeng de mayonaise met de zure room en roer de augurk, het ei, de kruiden en de kappertjes erdoor.
Breng het sausje op smaak met zout en peper.


Tartaarsaus IV

1 eidooier
peper, zout
citroensap of azijn
1/8 liter olie
peterselie
prei
een paar augurkjes

Maak een zachte mayonaise door een eidooier met peper en zout goed los te roeren.
Voeg druppelsgewijs onder voortdurend roeren 1/2 eetlepel azijn of citroensap toe.
Voeg daarna, eveneens onder voortdurend kloppen, de fijngehakte peterselie, prei en zeer fijn gehakte augurkjes toe en breng de mayonaise desgewenst met kruiden op smaak.
Breng bij gebruik van kant en klare mayonaise deze met bovengenoemde kruiden op smaak.


Tartaarsaus V

In België weet men het al heel lang: tartaarsaus of sauce tartaar smaakt heerlijk bij frites, maar ook bij koude schaal- en schelpdieren, koud vlees en salades.

1/2 liter mayonaise
2 zeer fijngehakte zure augurken
1 eetlepel kappertjes
2 eetlepels fijngehakte peterselie
2 eetlepels fijngehakte bieslook

Vermeng alle ingrediënten en breng met zout en peper op smaak.


Kebabsaus

mayonaise
paprikapoeder
cognac
sherry
gembernat (of mango chutney)
tomatenketchup
pindakaas (met nootjes)
zeer fijngehakt uitje
zeer fijngehakte augurk
knoflookpoeder (of een geperst teentje)
citroensap

Vermeng alle ingrediënten goed en geef daarna de saus voldoende tijd om de smaak van de kruiden op te nemen.
Deze saus is heerlijk bij een vleesfondue.


Paprikasaus

4 kg tomaten
2 1/2 dl azijn
150 gr suiker
3 theelepels kaneel
3 dessertlepels zout
1 rode chilipeper
2 grote uien
3 grote groene paprika's
1 theelepel kruidnagelpoeder

Schil de tomaten en snijd ze in plakjes.
Hak de uien fijn.
Maak de paprika's en de chilipeper schoon en snijd ze klein.
Doe alle ingrediënten in een ruime pan en laat ze ± 4 uur koken tot de massa is ingedikt.
Eventueel mixen in een mengbeker of door een zeef wrijven.
Giet de hete massa (na mixen of zeven weer opkoken) in schoongemaakte hete potten en sluit deze goed af.


Hollandse saus

1 eetlepel witte wijnazijn
2 eetlepels witte wijn
250 gr roomboter
1 eetlepel citroensap
3 eidooiers
zout, witte peper

Smelt de boter op een laag vuur (de boter moet goed warm zijn, maar mag niet gaan bakken).
Doe de eidooiers samen met de azijn, de witte wijn en het
citroensap in een kom, zet die op een pan met heet water (au bain marie) en klop alles door elkaar.
Giet de warme gesmolten boter bij het schuimige mengsel, terwijl krachtig wordt geroerd.
Giet eerst een klein straaltje en later wat sneller.
Voeg het witte bezinksel van de boter niet aan de saus toe.
Maak op smaak met zout en peper.


Sauce Béchamel I

40 gr boter
1 sjalotje
30 gr bloem
1/4 liter (kalfs- of runder)bouillon
1/4 liter melk
zout, peper, nootmuskaat

Fruit het fijngehakte sjalotje in de boter, maar laat het niet kleuren.
Roer er 30 gr bloem bij, laat 1 minuut bakken en voeg in delen de hete bouillon en de hete melk toe.
Laat het vocht steeds opnemen en laat de saus daarna steeds even koken.
Breng op smaak met zout, peper en wat nootmuskaat en laat de saus op een vlamverdeler 5 minuten pruttelen.
Zeef de saus tot slot.


Sauce béchamel II

65 gr geklaarde boter
65 gr gezeefde bloem
1 liter kokende melk
1 schoongemaakte ui in dunne ringen
1 takje tijm
zout, peper, geraspte nootmuskaat

Bereid een roux van 50 gr van de boter en alle bloem blanc en laat deze afkoelen.
Roer de melk beetje bij beetje door de roux tot een glad geheel is ontstaan en breng de saus aan de kook.
Fruit op laag vuur de ui in de rest van de boter zonder hem bruin te laten worden en voeg er daarna de tijm, zout, peper en nootmuskaat aan toe.
Voeg het mengsel aan de saus toe en laat alles 1 uur zachtjes koken.
Zeef de saus door een fijnmazige zeef.
Bet het oppervlak van de saus met wat boter als hij niet onmiddellijk wordt gebruikt; dit voorkomt velvorming.
als de saus bij vleesgerechten wordt geserveerd (bijvoorbeeld kip en kalfsvlees), smoor dan 65 gr in kleine blokjes gesneden mager kalfsvlees in de boter voor u er de ui en de kruiderij aan toevoegt.


Sauce Vierge

(bij delicate, gestoomde vis als zeebaars, tarbot, griet)

8 grote eetlepels olijfolie
2 grote eetlepels water
1 grote eetlepel yoghurt
1 theelepel gemalen komijn
1 theelepel worcestershiresaus
1 theelepel mosterd
1 grote eetlepel gehakte kervel
1 grote eetlepel gehakte dragon
2 grote eetlepels fijngehakte peterselie
2 grote ongepelde tenen knoflook
1 hele verse tomaat, gepeld, leeggemaakt en in kleine dobbelsteentjes gesneden
peper, zout

Meng alles goed in een pannetje of glazen kom en laat het een half uur in een lauwe bain marie opwarmen, zodat er een goede uitwisseling van smaken ontstaat.


Tomatensaus

1 ui
2 eetlepels boter
2 eetlepels bloem
1/2 liter water
1 bouillonblokje
1 blik gepelde tomaten (425 gr)
peper, zout

Stoof de fijngesneden ui in de boter gaar.
Meng er de bloem door en voeg de bouillon toe.
Doe de gepelde tomaten erbij, breng op smaak met peper en zout en laat de tomatensaus nog eens doorkoken.


Geurige basis voor zelfgemaakte tomatensoep of tomatensaus

Snijd rijpe (tasty-tom)tomaten in stukken, doe ze (zonder olie) in een hapjespan en smoor de tomaten met het deksel op de pan ± 15 minuten op laag vuur.
Pureer de tomaten in een keukenmachine of met een staafmixer en wrijf de puree eventueel door een zeef voor een gladder resultaat.
Het is ook lekker om eerst wat fijngesnipperde knoflook in olijfolie te fruiten en dan de tomaten mee te smoren.
Voeg op het eind eventueel fijngesneden verse basilicum of oregano toe.
Een scheutje whisky geeft een verrassende, volle smaak.
Handig om er een flinke hoeveelheid van te maken en die in porties in te vriezen.


Provençaalse tomatensaus

(Te gebruiken bij: gebakken lamssteak, pasta, kalfsvlees, varkensvlees, lamsvlees en kip)

1 ui
1 teentje knoflook
1/2 rode paprika
1/2 kleine courgette
300 gr tomaten
2 eetlepels olijfolie
1 dl tomatensap
1/2 theelepel Provençaalse kruiden
2 theelepels suiker
zout, peper

Maak de groenten schoon; snipper de ui en de knoflook fijn, snijd de paprika en de courgette in stukjes van ± 1 cm en de tomaten in iets grotere stukken.
Verhit de olie en fruit de ui- en knoflooksnippers en de paprika zachtjes glazig.
Voeg de courgette, de tomaat, het tomatensap, de kruiden en de suiker toe, breng het geheel aan de kook en laat de saus ± 15 minuten zachtjes koken.
Breng haar op smaak met zout en peper.


Room-pepersaus met spekjes

(Te gebruiken bij: gestoomde broccoli en bloemkool, karbonades en kip)

1 sjalot
50 gr ontbijtspek in plakjes
15 gr boter
1/2 theelepel gedroogde tijm
1 afgestreken eetlepel grofgemalen zwarte peper (pepersteakpeper)
2 dl melk
1 dl slagroom
1/2 theelepel zout
citroensap
2 eidooiers

Pel en snipper het sjalotje.
Snijd het spek in kleine stukjes.
Verhit de boter in een steelpan en fruit de sjalot en het spek zachtjes ± 5 minuten.
Voeg de tijm en de peper toe en bak die ± 3 minuten zachtjes mee.
Schenk de melk en de room erbij, breng de saus al roerend aan de kook en laat haar ± 10 minuten zachtjes pruttelen.
Breng de saus op smaak met zout en eventueel enkele druppels citroensap.
Roer de dooiers los en roer er (lepel voor lepel) enkele lepels van de hete saus door.
Schenk het mengsel al roerend bij de rest van de saus en laat
die onder voortdurend roeren zachtjes binden (de saus mag nu niet meer koken).


Kruidenbotersaus

1 1/2 bosje peterselie
1/2 citroen
1 teentje knoflook
1/4 liter room
40 gr oude kaas
1 scheutje sherryazijn
100 gr zachte boter

Hak de peterselie, meng de peterselie met de helft van de boter, het citroensap, de knoflook, peper en zout door elkaar en zet deze kruidenboter apart.
Rasp de kaas en roer die door de room.
Breng de room al roerend aan de kook, maar haal de room van het vuur als er belletjes opkomen.
Roer er dan de kruidenboter en de rest van de peterselie door.


Kruidenbotersaus met MonChou

1 pakje verse roomkaas á 100 gr (bijvoorbeeld MonChou)
1-2 eetlepels melk
1 teentje knoflook
2 eetlepels fijngeknipte peterselie
2 eetlepels fijngeknipte bieslook
een snufje paprikapoeder
zout, peper

Roer de roomkaas glad met de melk en meng er de uitgeperste knoflook, de peterselie, de bieslook, het paprikapoeder en zout en peper naar smaak door.
Lekker bij gepofte aardappelen.


Peterseliesaus

25 gr boter
25 gr bloem
4 dl bouillon
2 eetlepels (koffie)melk of -room
citroensap
(1 eidooier)
3 eetlepels heel fijn geknipte peterselie

Maak een roux van de boter, de bloem en de bouillon en maak de saus op smaak af met de melk of room en enkele druppels citroensap.
Vermeng desgewenst vlak voor het opdoen de met iets melk uitgeroerde eidooier met 2 lepels van de hete saus en voeg dit al roerend weer aan de overige saus toe.
Voeg tenslotte de peterselie toe.
Lekker bij asperges met gebakken krieltjes en ham.


Pesto I

1 flinke bos vers basilicum
35 gr pijnboompitten
50 gr verse Parmezaanse kaas
2-4 teentjes knoflook
1 1/2 dl olijfolie (van de eerste persing)

Rasp de Parmezaan.
Maak in een keukenmachine de basilicum fijn.
Doe er de pijnboompitten, de knoflook en de Parmezaan bij en maak het samen fijn.
Laat de motor draaien en doe er geleidelijk de olijfolie bij.
Laat het geheel goed mengen.
Lekker bij pasta.


Pesto II

3 teentjes knoflook
3 eetlepels fijngehakt vers basilicumblaadjes
25 gr pijnboompitten
2 eetlepels olijfolie
75 gr (vers)gemalen Parmezaanse kaas

Pel de knoflookteen en wrijf hem in een vijzel of foodprocessor met de basilicum en de pijnboompitten fijn tot een gladde pasta.
Voeg de kaas toe en wrijf die door de pasta.
Voeg beetje bij beetje de olie toe en meng alles goed door elkaar.
U kunt de pesto direct gebruiken of, bedekt met een beetje olijfolie, een
paar dagen bewaren.


Pesto III

1 teentje knoflook
30 gr pijnboompitten
1 bosje basilicumblaadjes
2 eetlepels versgeraspte Parmezaanse kaas
1 eetlepel versgeraspte Pecorino
8 eetlepels olijfolie

Stamp de knoflook met de pijnboompitten en de basilicum in een vijzel tot een puree en roer de Parmezaanse kaas, de Pecorino en de olijfolie door het mengsel.
Doe de pesto over in een met kokende soda schoongemaakt en daarna met schoon water nagespoeld potje.
In de koelkast kunt u de pesto enkele weken bewaren.


Pesto IV

1 eetlepel pijnboompitten
30 gr vers basilicum
1 eetlepel peterselie
1 geperst teentje knoflook
1/2-3/4 dl olijfolie
30 gr versgeraspte Parmezaanse kaas
een snufje zout

Pureer de pijnboompitten met de basilicum, de peterselie, de knoflook en 2 eetlepels olie in een keukenmachine tot een glad mengsel.
Roer de rest van de olijfolie en de kaas erdoor.
Breng de pesto met zout op smaak.
Onder een laagje olie kunt u de pesto in de koelkast 2 weken bewaren.


Pesto V

150 gr verse basilicumblaadjes
4 tenen knoflook
50 gr geraspte Pecorino
50 gr geraspte Parmezaanse kaas
50 gr pijnboompitten
± 2 dl olijfolie

Hak de knoflookteentjes fijn en wrijf ze met een paar druppels olijfolie en de basilicumblaadjes in een vijzel fijn.
Draai alles dan in een foodprocessor tot een gladde, maar niet te fijne pasta.

Het lekkerste verse basilicum koopt u in het voorjaar en in de zomer bij uw groentenspeciaalzaak.
Als u even over een basilicumblaadje strijkt, moeten uw vingers een duidelijk aroma afgeven.

Als u het basilicum door 350 gr in olijfolie bewaarde zongedroogde tomaten vervangt en die met de andere ingrediënten in één keer in de blender pureert, heeft u een andere, heel lekkere pesto.

Goed afgesloten is de pesto onder een laagje (olijf)olie in de koelkast vrij lang houdbaar.
Gebruik bij het uitscheppen uitsluitend schone lepels.


Dragonpesto

1/2 kopje verse dragonblaadjes
1 1/2 kopje peterselie
2 gepelde teentjes knoflook
1/2 kopje pijnboompitten
1/2 kopje olijfolie
1/2 kopje versgeraspte Parmezaanse kaas
zout en peper naar smaak

Doe de olijfolie in een keukenmachine, voeg de teentjes knoflook toe en maal die fijn.
Doe hetzelfde met de pijnboompitten en voeg dan de dragon en de peterselie toe.
Meng alles goed en roer de Parmezaanse kaas erdoor.
Deze pesto is erg smakelijk bij pasta en is ook heel geschikt als dipsaus.


Peterselie-rozemarijnpesto

Snijd 2 teentjes knoflook grof.
Snijd 50 gr oude kaas in stukjes.
Pureer de knoflook met de kaas, 50 gr gewassen en drooggedepte bladpeterselie, 2 eetlepels rozemarijnnaaldjes en 450 gr ongezouten hazelnoten zonder vlies in een keukenmachine of wrijf alles in een vijzel fijn.
Schenk in een dun straaltje ± 1 dl olijfolie bij het mengsel en pureer het tot een gladde pasta.
Breng op smaak met wat peper en zout.


Pistou I

3 afgestreken theelepels basilicum
een paar takjes gehakte peterselie
4 teentjes knoflook
2 tomaten
75 gr Parmezaanse kaas
6 eetlepels olijfolie

Doe de basilicum, peterselie, geschilde teentjes knoflook en ontpitte tomaten in een mixer; voeg na enkele minuten de geraspte Parmezaanse kaas en olijfolie toe en pureer alles tot het fijn en glad is.
Deze puree is lekker in groentesoep.


Pistou II

1 bos basilicum-blaadjes
3 teentjes knoflook
het vruchtvlees van 1 ontvelde vleestomaat
2 dl groene olijfolie
zout, peper
50 gr geraspte Parmezaanse kaas

Pureer de basilicum-blaadjes met de knoflook en de tomaat in de foodprocessor.
Voeg al draaiend de olijfolie in een dun straaltje toe.
Breng op smaak met zout en peper en roer er de Parmezaanse kaas door.
Lekker bij (groente)soep.


Pestosaus

1 grote bos verse basilicum
5 spinazieblaajes
3 takjes peterselie
2 takjes verse marjolein
3 teentjes knoflook
een snufje zout
100 gr Parmezaanse kaas
3 eetlepels olijfolie
50 gr zachte boter

Haal de blaadjes van de basilicumtakjes en was ze samen met de spinazie, de peterselie en de marjolein.
Wrijf alles in een vijzel, samen met de knoflook en zout fijn.
Doe de puree in een kom, voeg de kaas toe en roer het tot een stevige massa.
Voeg, onder voortdurend kloppen met een garde of slagroomklopper, de olie druppelsgewijs toe en roer er tenslotte de zachtgeroerde boter door.
Serveer deze saus Koud.


Franse dressing

Doe 2 eetlepels azijn in een kommetje en los daarin een theelepel zout op.
Doe er peper bij (liefst uit de molen) en los er een theelepel mosterd in op.
Doe er dan 4 eetlepels olie bij.
Klop flink met een kleine garde of met een lepel, tot de saus licht bindt.
Dit sausje kunt variëren door verschillende soorten azijn te gebruiken
(Balsamicoazijn is erg lekker) of verschillende soorten olie (bijv.
olijfolie).
U kunt er ook een beetje knoflook of een gesnipperd lente-uitje door doen.

Een zoetere dressing krijgt u door in het bovenstaande recept de mosterd weg te laten en er in plaats daarvan een eetlepel gembernat bij te
doen.


Sjalot-kappertjesdressing

2 eetlepels olijfolie
2 theelepels azijn
4 theelepels gehakte sjalot
2 theelepels fijngesneden peterselie
1 theelepel fijngehakte kappertjes

Meng alle ingrediënten.


Zongedroogde tomaatdressing

10 zongedroogde tomaatjes (op olie)
2 teentjes knoflook
olijfolie
balsamicoazijn
zout, peper

Pureer de tomaatjes met de knoflook.
Voeg daarna naar smaak wat olie en azijn en mix in de keukenmachine tot een smeuïge saus ontstaat.
Voeg als laatste naar smaak neg wat zout en peper toe.


Sesam-limoendressing

2 eetlepels limoensap
1 eetlepel allpurpose soyasacuce (Kikoman) of andere Japanse sojasaus
2 eetlepels sesamolie
2 eetlepels zonnebloemolie
1 mespuntje wasabipoeder of mierikswortel
een scheut gemberstroop

Verwerk dit alles in een blender of met een staafmixer tot een lobbige dressing.
Leg voor een garnituur heel dunne reepjes rettich en wortel 10 minuten in ijswater en droog ze daarna op keukenpapier of in de slacentrifuge.
Strooi er geroosterde sesamzaadjes over.


Basisrecept tapenade

Tapenade ontleent zijn naam aan het Provençaalse woord tapéno, dat kappertje betekent. Er moeten dus zeker kappertjes in!

100 gr zoute ansjovis, in melk ontzilt
200 gr zwarte olijven
100 gr gemarineerde tonijn
1 eetlepel Engelse mosterd
200 gr kappertjes
knoflook naar smaak
olijfolie
Provençaalse kruiden (rozemarijn, tijm, salie)
cognac

Maak alle ingrediënten met een mixer of in een keukenmachine fijn en spatel er dan 2 dl goede olijfolie, wat Provençaalse kruiden en een vleugje cognac door.


Tapenade II

200 gr zwarte olijven
10 ansjovisfilets
1 eetlepel kappertjes
2 theelepels mosterd
zwarte peper
1 eetlepel cognac
3 eetlepels olijfolie
5 theelepels citroensap

Pureer de olijven, ansjovis en kappertjes in de keukenmachine.
Voeg de mosterd, peper, het citroensap, de cognac en de olie toe en roer tot het een egale pasta is.


Tapenade III

(olijvenpasta)
(8 personen)

2 teentjes knoflook
1/2 citroen
1 potje kappertjes (60 gr)
1/2 blikje tonijn in olie (netto 200 gr)
1 blikje ansjovisfilet in olie (netto 46 gr)
1 potje zwarte olijven zonder pit (160 gr)
1 dl (olijf)olie
(versgemalen) zwarte peper
keukenmachine

Pel de knoflook en hak ze grof.
Pers de citroen uit.
Giet de kappertjes, tonijn en ansjovisfilets af.
Pureer de knoflook, kappertjes, ansjovisfilets, tonijn, olijven en 2 eetlepels citroensap in een keukenmachine tot een grof mengsel en voeg, al mengend, de olie in een dun straaltje toe en blijf mengen tot een smeuïge puree ontstaat (= tapenade).
Breng op smaak met peper en doe de tapenade over in een schaaltje.
Lekker op een sneetje vers of geroosterd stokbrood of ciabatta als borrelhapje bij een koel glas witte wijn. Verder kunt u tapenade gebruiken als pittige smaakmaker in bijvoorbeeld jus of pastasaus, als vulling van een vleesrolletje of als ondergrond van een stokbroodsandwich met veel rauwkost.


Tapenade IV

(bij gekookt vlees of gebakken vis)

± 250 gr zwarte olijven
ansjovis uit blik
2 takjes peterselie
1 theelepel kappertjes
4 teentjes knoflook
het sap van 1/2 citroen
1 mespunt tijm
1 borrelglas cognac
1/3 kopje olijfolie

Doe de ontpitte olijven zonder vocht, de ansjovis zonder saus, de peterselie, de kappertjes, de gepelde knoflook, het citroensap, de tijm en de cognac in een mixer.
Voeg tijdens het mixen langzaam de olijfolie toe en breng de tapenade op smaak met peper en zout.
Lekker met stokbrood of als dipsaus.
Bewaar de tapenade in de koelkast onder een laag olijfolie.


Tapenade V

1 teentje knoflook
100 gr kappertjes
100 gr ansjovis
300 gr olijven
1 eetlepel mosterd
een scheutje cognac
een Scheutje olijfolie

Pureer alles ingrediënten in een keukenmachine.
Voeg, als het te dun is, een klein beetje paneermeel toe.


Tapenade VI


200 gr zwarte olijven zonder pit
1 blikje ansjovis
50 gr tonijn uit blik
50 gr kappertjes
1 dl olijfolie
peper
een scheutje cognac
1 eetlepel mosterd

Laat de ansjovis, de tonijn en de kappertjes uitlekken.
Snijd de olijven klein en wrijf ze met de ansjovis, de kappertjes en de tonijn in een vijzel of met een foodprocessor of staafmixer fijn.
Roer er beetje bij beetje de olijfolie door, maak er een smeuïge pasta van en breng op smaak met de overige ingrediënten.


Tapenade VII

Pureer 100 gr ontpitte zwarte olijven met 4 ansjovisfilets, 1 eetlepel kappertjes, 1/2 teentje knoflook (of naar smaak meer), 1/2 theelepel mosterd en 1 eetlepel vers basilicum en voeg 1-2 eetlepels olijfolie en versgemalen zwarte peper toe.
Lekker op ciabatta of licht geroosterde sneetjes stokbrood.


Provençaalse tapenade I

200 gr uitgelekte zwarte olijven zonder pit
200 gr uitgelekte groene olijven zonder pit
75 gr uitgelekte kappertjes
50 gr ansjovisfilets in olie
2 uitgeperste teentjes knoflook
1 theelepel Dijonmosterd
2 theelepels citroensap
2 eetlepels verse basilicum
versgemalen peper

Doe alle ingrediënten in een keukenmachine en meng ze tot een (niet te fijn) mengsel.
Deze tapenade kunt u in de koelkast maximaal 2 weken bewaren.


Provençaalse tapenade II

(4-6 personen)

100 gr ansjovisfilets
200 gr zwarte olijven van goede kwaliteit
3 eetlepels kleine kappertjes (Sans Pareilles)
1 eetlepel Dijon-mosterd
1 eetlepel citroensap
1 dl olijfolie (eerste koude persing)
peper

Ontpit de olijven, doe ze met de ansjovisfilets, de kappertjes en de mosterd in een vijzel en verwerk het geheel goed tot een gladde pasta. (U kunt dit eventueel ook met de mixer doen, maar u krijgt dan nooit hetzelfde gladde, smeuïge resultaat).
Doe de massa over in een kom, voeg het citroensap en wat peper toe en roer goed.
Een goede tapenade moet opstijven als een mayonaise, d.w.z. dat u, steeds roerend in de kom, de olijfolie beetje bij beetje moet toevoegen, tot alles bijna homogeen en luchtig is geworden.
Serveer de tapenade op sneetjes geroosterd brood, als hapje voor het eten, bij het aperitief. Het is bijzonder lekker op een stukje ciabatta, panino, Turks of Marokkaans brood, Frans stokbrood etc.

Varianten:

Elke Provençaalse huisvrouw heeft een eigen variant van deze tapenade. Vaak wordt het citroensap (deels) door dezelfde hoeveelheid Cognac vervangen.
Sommigen prefereren een wat stevigere tapenade en voegen aan de olie en de ansjovisfilets in de vijzel een blikje tonijn (100 gr) toe.
In de Provence serveert men de tapenade niet alleen op brood, maar ook als eivulling. Men mengt dan de dooiers van de hardgekookte eieren met de tapenade en vult de lege gestolde eiwitten daarmee.


Tomatentapenade

1 pot zongedroogde tomaten in olie (275 gr), uitgelekt (vang de olie op in een kommetje)
175 gr uitgelekte zwarte olijven zonder pit
30 gr verse basilicum of 1 eetlepel pesto van basilicum
1 theelepel uitgelekte groene peperkorreltjes
2 uitgeperste teentjes knoflook
50 gr ansjovis
3 eetlepels uitgelekte kappertjes
3 eetlepels olie van de tomaten
versgemalen peper
50 gr Parmezaanse kaas

Doe alle ingrediënten in een keukenmachine en meng ze tot een (niet te fijn) mengsel.
Garneer eventueel met geroosterde pijnboompitten.
Deze tapenade kunt u in de koelkast maximaal 2 weken bewaren.


Tomaten-mozzarellatapenade

1 bolletje mozzarella in kleine blokjes
200 gr (stevige) pomodori of trostomaten zonder zaadjes in kleine blokjes
1 fijngesneden bosje bosuitjes
15 gr verse basilicum
15 gr verse peterselie
zout, versgemalen peper
2 uitgeperste teentjes knoflook
2-3 eetlepels olijfolie

Doe alle ingrediënten in ee keukenmachine en meng ze tot een (niet te fijn) mengsel.
Giet er voor het serveren het overtollige vocht (dat door de verse tomaten
ontstaat) af.
Garneer eventueel met geroosterde pijnboompitten.


Paddestoelentapenade

1 potje porcinopasta (La Rustichella, 280 gr)
25 gr kappertjes
1 mespunt zout
1 mespunt gemalen zwarte peper
1 mespunt oregano
2 eetlepels fijngesneden basilicumblaadjes
4 eetlepels geroosterde pijnboompitten
2 gesneden knoflooktenen
2 eetlepels olijfolie

Doe alle ingrediënten, behalve de porcinopasta, in een draaiende keukenmachine tot een vrij gladde pasta ontstaat.
Voeg dan de porcinopasta toe en laat nog even draaien.
Voeg naar smaak zout en/of peper toe en bewaar de tapenade in de koelkast onder een dun laagje olijfolie.
Roer de tapenade voor het gebruik even door.

De paddestoelenpasta is op oliebasis, zodat u maar weinig olie hoeft toe te voegen.


Tonijntapenade

150 gr gemarineerde tonijn (zie hier onder)
15 gr ansjovisfilets
15 gr uitgelekte zwarte olijven zonder pit
10 gr Parmezaanse kaas
2 eetlepels olijfolie

Voor de marinade:
2 dl droge witte wijn
2 dl sojasaus
1/2 dl sherry
30 gr grof zeezout
12 gr verse gemberwortel
2 uitgeperste teentjes knoflook
1/4 rode Spaanse peper
1/3 venkelknol
60 gr bruine basterdsuiker

Meng de ingrediënten voor de marinade door elkaar en laat de tonijn hierin
48 uur marineren; keer de vis af en toe.
Dep de gemarineerde tonijn dan droog, doe hen, samen met de ansjovisfilets, de zwarte olijven, de Parmezaanse kaas en de olijfolie in een keukenmachine en meng dit tot een (niet te fijn) mengsel.


Anchoïade (ansjovispasta)

2 blikjes ansjovisfilet in olie (á netto 46 gr)
1 teentje knoflook
3 eetlepels (olijf)olie
1 eetlepel (rode wijn)azijn
2 theelepels tomatenpuree
4 blaadjes verse basilicum
keukenpapier, keukenmachine

Giet de ansjovisfilets af en leg ze ± 15 minuten in een kom met ruim koud water om de zoute smaak iets te verzachten.
Laat de ansjovis in een zeef uitlekken en dep ze met keukenpapier droog.
Pel de knoflook en pers ze uit.
Pureer in de keukenmachine de ansjovis met de knoflook, olie, azijn en tomatenpuree tot een smeuïge pasta ontstaat (= anchoïade).
Snijd de basilicum in reepjes en meng die (in de draaiende keukenmachine) door de anchoïade.
Doe de pasta over in een schaaltje.


Een saus bij vis

50 gr boter
25 gr bloem
2 dl melk
2 dl (vis)bouillon
2-4 eetlepels mosterd
2-4 eetlepels geconfijte gember
peper

Maak een roux van de boter, de bloem, de melk en de bouillon en voeg de mosterd, gember en peper toe.
Leg de vis in een ovenschaal, giet de saus erover en zet de schaal 15 minuten in de oven bij 200°C, of 6 minuten in de magnetron van 850 watt.


Olijvenpasta

Ontpit 200 gr zwarte olijven, hak ze met 2 tenen knoflook, 1/4 rode paprika, 2 ansjovisfilets, 2 eetlepels citroensap en wat tijm heel fijn en Roer dit, eventueel met nog wat olijfolie van de eerste persing, tot een pasta.
Verdeel de pasta over 3-4 kleine potjes.


Tomatenketchup

(2-2 1/2 liter)

5 1/2 kg ontvelde en gehakte rijpe tomaten
3 grote fijngehakte uien
2 gehakte groene paprika's
1 teentje knoflook (desgewenst)
250 gr lichtbruine suiker (of 125 gr witte en 125 gr bruine)
3 1/2 dl azijn
1/2 eetlepel zout
1 eetlepel paprikapoeder
1 eetlepel mosterdpoeder
kruidenbuiltje:
1 stokje kaneel (8 cm)
1 theelepel peperkorrels
1 theelepel pimentbessen
1 theelepel kruidnagelpoeder
1 gedroogde chilipeper
1 theelepel selderij of venkelzaad

Roer de tomaat, ui, paprika en desgewenst knoflook door elkaar, kook het mengsel in 45 minuten gaar, wrijf het door een zeef en laat de puree nog 30 minuten sudderen.
Voeg de andere ingrediënten toe (de kruiden voor het builtje in een stukje kaasdoek bij elkaar gebonden).
Laat alles 2-3 uur koken tot het dik is.
Verwijder het kruidenbuiltje en schenk de ketchup door een zeef in hete potten.
Sluit deze af.


Kerrieketchup

1 kg vleestomaten
10 middelgrote uien
75 gr bruine suiker
1 eetlepel zout
3 eetlepels kerrie
gemberpoeder
wat kruidnagelpoeder
cayennepeper
versgemalen zwarte peper
1/8 liter wijnazijn

Was de tomaten en snijd ze klein.
Pel de uien en snipper ze fijn.
Doe beide met de suiker, het zout, de specerijen en de azijn in een pan, breng het al roerend aan de kook en laat 45 minuten sudderen.
Wrijf de massa door een zeef of mix het met een staafmixer fijn, breng het nogmaals aan de kook en laat het tot een dikke saus inkoken.
Doe de ketchup over in schone flessen.


Pittige saus

Vermeng 1 1/2 eetlepel mayonaise en 1 1/2 eetlepel yoghurt met 1/2 eetlepel tomatenketchup, 1/2 eetlepel ketjap manis en 1 theelepel sambal.
Voeg, als de saus nog wat te dik is, wat melk toe.


Kerriesaus

Snijd 1 klein uitje zeer fijn en fruit het met 2 theelepels kerrie (laat het niet aanbranden, want dan wordt het bitter).
Roer dit mengsel door 1 1/2 eetlepel mayonaise en 1 1/2 eetlepel yoghurt.
Verdun de saus zo nodig nog met wat melk.


Italiaanse kruidenmascarpone

1 bakje mascarpone (250 g)
3-4 gedroogde tomaatjes
1 theelepel kappertjes
6 zwarte olijven zonder pit
oregano
1 teentje knoflook
peper, zout
olijfolie

Maak alle ingrediënten behalve de mascarpone in een keukenmachine fijn en schep dit mengsel door de mascarpone.


Andalusische saus

(5-6 personen)

3 dl stevige mayonaise
1 dl tomatenpuree
50 gr zoete Spaanse pepers

Roer de tomatenpuree en de in zeer kleine blokjes gesneden pepers door de mayonaise.


Spaanse saus

1 liter donkere bouillon
6 zwarte peperkorrels, licht gekneusd
1 takje verse tijm
1 laurierblad
1 kleine ui
4 kruidnagels
40 gr boter
50 gr rookspek in blokjes
3 eetlepels grof gesnipperde ui
2 worteltjes in plakjes
40 gr bloem
4 grote rijpe tomaten
kruidenazijn
1-2 theelepels suiker
zwarte peper uit de molen
eventueel 1-2 eetlepels rode port

Breng de bouillon aan de kook en voeg de peperkorrels, de tijm, het laurierblad en het met kruidnagels bestoken uitje toe.
Laat tot de helft van de oorspronkelijke hoeveelheid inkoken.
Zeef de bouillon en laat tot lauwwarm afkoelen.
Smelt de boter en bak er het rookspek in.
Voeg, voordat het spek donker wordt, de uisnippers en de wortels toe en laat die licht fruiten tot de ui begint te kleuren.
Voeg de bloem toe en schep alles goed om.
Blijf daarna roeren tot de bloem goudbruin is gekleurd.
Neem de pan van vuur en blijf de inhoud 2 minuten omscheppen.
Zet de pan op een laag vuur en voeg de bouillon beetje bij beetje toe.
Blijf goed roeren tot een goed gebonden saus ontstaat.
Doe er de in stukken gesneden tomaat bij en laat de saus 20 minuten zachtjes pruttelen.
Zeef de saus en breng haar op smaak met azijn, suiker en wat peper.
Voeg dan de port toe.

Een delicatesse bij gebraden rund- of lamsvlees, gebraden ree, hert en wildzwijn.


Mayonaise I

1 eidooier
zout, peper
mosterdpoeder
1-1 1/2 eetlepel kruiden- of dragonazijn
2 dl olie of minder

Roer de eidooier los met zout, peper en mosterd en klop de azijn er langzaam door.
Voeg, zodra de saus begint te binden, onder voortdurend roeren de olie toe (in het begin druppelsgewijs, maar al gauw langzaam schenkend in een straaltje).
Gebruik olie met een neutrale smaak, bijvoorbeeld maïs- of zonnebloemolie.
Mayonaise kan schiften:
- als de olie te koud is;
- als de olie in het begin te snel wordt toegevoegd;
- als te veel olie wordt gebruikt.
Is de mayonaise geschift, dan wordt ze meestal verbeterd als u er een lepel heet water doorroert of als u er - onder goed roeren - eerst druppelsgewijs en daarna langzaam schenkend een eidooier bijvoegt.
meng, als de mayonaise te dik is, er 1 of 2 lepels heet water door.
Mayonaise kunt u gebruiken bij koude gerechten van vlees, gevogelte, wild, vis, week- en schaaldieren, eieren, groente en aardappelen.
Als u de saus wilt spuiten, is het goed, er wat gezeefde hardgekookte eidooier door te mengen.
U kunt mayonaise, mits niet te koud, enige tijd bewaren.
Het uitdrogen aan de bovenkant voorkomt u door er een dun laagje olie op te gieten of door de pot met plastic af te sluiten.
Aan mayonaise die u in voorraad maakt, moet u niet te veel olie toevoegen: ten hoogste 1 1/2 dl per eidooier.
Bij mayonaise voor direct gebruik kunt u 3 dl olie per eidooier voegen.
Het gebruik van te veel olie schaadt de smaak.
Ter afwisseling kunt u dit recept vermengen met tomatenpuree, kruiden of fijngewreven en gezeefde vissoorten.


Mayonaise II

2 eieren
zout
suiker
peper
2-3 theelepels mosterd
2-3 eetlepels azijn of citroensap
2-3 dl sla-, zonnebloem- of maïskiemolie

Neem een blender en breek hierin de eieren.
Voeg naar smaak zout, suiker, peper, de mosterd en het citroensap of de
azijn toe (houd er rekening mee, dat u een massa van ± 4 dl op smaak moet
brengen).
Zorg dat u de olie bij de hand heeft en start nu de blender op hoge snelheid.
Laat het mengsel enige seconden draaien en begin dan in een dun straaltje
de olie toe te voegen.
Ga hiermee door tot de mayonaise een voor u mooie dikte heeft gekregen
(wees tegen het einde niet bang om door te gieten; de mayonaise wordt dan juist mooi van dikte).

U kunt experimenteren met allerlei kruidenazijnen, of vervang de suiker eens door een lekkere honing.
Met wat yoghurt kunt u de mayonaise wat frisser maken; roer die er dan als
laatste door.

Een sterke machine met een goede messenset is belangrijk.


Mayonaise III

1 ei
een scheutje citroensap of azijn
peper en zout naar smaak
vul dit met olie tot ± 3 dl aan

Doe het geheel in een hoge beker (van de staafmixer), zet de mixer op de bodem en trek hem al draaiend omhoog.


Mayonaise IV

Klop 1 eidooier los met 1 eetlepel azijn, 1 theelepel Dijon-mosterd, 10 druppels worcestershiresaus, wat citroensap, zout en peper (alles op kamertemperatuur, ook de kom!).
Voeg al kloppend (bijvoorbeeld met een garde) langzaam (vooral in het begin) 2 1/2 dl slaolie toe.
Voeg aan het eind al kloppend 1 eetlepel heet water toe, dan wordt de mayonaise witter en romiger.
Als de mayonaise geschift is (de dooier en de olie niet goed met elkaar gemengd), klop dan de massa met de garde in een andere beslagkom (géén koude, roestvrijstalen kom!) met wat gloeiendheet water weer op.
Vindt u de mayonaise te dik, voeg klop er dan wat water of yoghurt door.


Mayonaise V (grootmoeders recept)

1 eidooier
1 1/2 eetlepel kruiden- of wijnazijn
1 mespuntje zout
± 1/2 theelepel witte peper
1/2 theelepel mosterdpoeder of wat mosterd
± 1/4 liter slaolie

Zorg dat de ingrediënten op kamertemperatuur zijn.
Doe de eidooier in een kom, voeg er het zout, de kruiden en de azijn bij en roer de massa met een garde door elkaar.
Laat de slaolie druppelsgewijs en onder voortdurend roeren in de kom vloeien, tot de massa begint te binden.
Bewaar de overgebleven mayonaise in een glazen potje.
Bedek het bovenste laagje met wat olie, om uitdrogen te voorkomen.

N.B: Schift de mayonaise tijdens de bereiding, dan kunt u door het toevoegen van 1-2 eetlepels warm water dit euvel weer opheffen.
U kunt ook een rauwe eidooier in een andere kom doen, waarna u de geschifte mayonaise aan de losgeklopte eidooier eerst druppelsgewijs, daarna bij grotere hoeveelheden, steeds roerend toevoegt.


Ui-kerriemayonaise

Fruit fijngesnipperde uien lekker bruin, voeg veel kerriepoeder toe en bak die even mee.
Laat het mengsel afkoelen en vermeng het met mayonaise.


Knoflookmayonaise

2 eidooiers
4 geperste teentjes knoflook
2 1/2 dl olijfolie
1 mespunt peper
2 eetlepels citroensap

Doe de eidooiers en de knoflook in een mengkom en klop 1 minuut met een garde.
Voeg al kloppend druppelsgewijs de olie toe tot het mengsel dik en crèmig is.
Voeg, naarmate de mayonaise dikker wordt, per keer meer olie toe..
Roer er tenslotte de peper en het citroensap door.


Remouladesaus I

1 liter mayonaise
2 ansjovisjes
100 gr augurken
50 gr kappertjes
peterselie, kervel, dragon

Hak de augurkjes en de kappertjes fijn en pers er het overtollige vocht uit.
Was de peterselie, kervel en dragon en hak ze fijn.
Wrijf de ansjovis in een vijzel tot moes.
Voeg de ansjovis, kappertjes, augurkjes en 1 eetlepel peterselie, kervel en dragon aan de mayonaise toe en meng alles zeer goed, zodat een homogene saus ontstaat.


remouladesaus II

Roer 1 rauwe eidooier en 1 theelepel mosterd door de dooiers van 2 hardgekookte eieren tot een soort 'beslag'.
Meng er goed roerend 1 glas olijfolie door en breng op smaak met zout, peper en wat azijn of citroensap.


Mediterrane sardineboter

Pureer sardines uit blik met een gelijke hoeveelheid boter.
Voeg een paar druppels citroensap toe en roer er dille door.
Lekker op toastjes.


Kruidenboter I

150 gr roomboter
enkele druppels citroensap
1 theelepel Worcestershiresaus
1 fijngehakte sjalot
1 eetlepel gehakte dragon
1 eetlepel peterselie
1 eetlepel bieslook
1 eetlepel citroenmelisse
peper, zout

Laat de boter op een warme plaats zacht en smeuïg worden en roer er alle ingrediënten door tot een stevige massa.
Vorm van de massa een rol van 3 cm doorsnee en verpak die in alminiumfolie.
Leg de rol in de koelkast en laat hem goed koelen.
U kunt plakken kruidenboter van 1 cm dikte op gegrild vlees serveren.


Kruidenboter II

Meng 100 gr zachte boter met 1 eetlepel fijngesneden peterselie, 1 geperst teentje knoflook, 1 eetlepel fijngesneden bieslook, zout en peper.


Mosterdboter

Meng 100 gr zachte boter met 1 eetlepel grove (Zaanse) mosterd, zout en 1 eetlepel heel fijngesneden bieslook.


Bieslookboter

Roer 60 gr boter, 1 theelepel citroensap, zout en 1 eetlepel fijngesneden bieslook zacht.


Gezouten boter

Roer 1 pakje grasboter wat zachter en vermeng het met 2 eetlepels zeezout. Verdeel de boter over 3-4 kleine potjes, strijk het oppervlak glad en dek de boter af met een laagje grof zeezout.


Dragonboter

Meng 150 gr gezouten roomboter met wat citroenrasp en citroensap, 4 eetlepels geknipte dragon, 1 eetlepel geknipte peterselie en 1 theelepel paprikapoeder.


Olijfboter

Meng 150 gr gezouten roomboter met 1 teentje knoflook uit de pers, 1 heel fijngehakt sjalotje, 50 gr fijngehakte zwarte olijven en 1 theelepel versgemalen peper.


Waterkersboter

2 zakjes waterkers (150 gr)
1 eetlepel citroensap
1/2 theelepel zout
125 gr zachte boter

Pureer de waterkers met een staafmixer.
Schep de puree in een schone doek en draai die stevig aan om het vocht eruit te drukken.
Meng de puree met het citroensap, het zout en de boter.


Hopboter

30 gr hopbellen
30 gr slablaadjes
fijngehakte peterselie
250 gr boter
zout, peper

Hak alle ingrediënten heel fijn en vermeng ze goed met de zachte boter. Voeg naar smaak zout en peper toe.
Deze boter is lekker op geroosterd brood, bij koud vlees en bij salades.


Appelboter met citroen

250 gr gezouten zachte boter
4 eetlepels appelstroop
1 eetlepel citroensap
1 eetlepel fijngehakte citroenmelisse

Mix alle ingrediënten, behalve de citroenmelisse, in een kom tot een gladde massa.
Roer er op het laatst de fijngehakte citroenmelisse door.
Laat de boter in de koelkast in minstens 2 uur koud en hard worden.


Zalmboter

Bermeng 100 gr roomboter, 50 gr gepureerde gerookte zalm, 2 theelepels limoensap en peper naar smaak.


beurre blanc

(10 personen)

Zorg dat u 375 gr ijskoude in blokjes gesneden ijskoude boter bij de hand heeft.
Breng 1/8 liter azijn en 1/4 liter droge witte wijn met 25 gr gesnipperde sjalot aan de kook, laat dit tot 1/3 inkoken en giet het door een zeef.
Voet 3/4 dl room toe en breng het weer aan de kook.
Neem de pan even van het vuur en voeg, al kloppend, de boter toe.
Ga daarmee op laag vuur door, maar laat niet meer koken.
Breng op smaak met zout en peper.

In plaats van room kunt u ook crème fraîche gebruiken.
Om de saus een andere of vollere smaak te geven, kunt u glace de poisson, viande of volaille toevoegen.
Er zijn ook variaties mogelijk met smaakstoffen van gehakte en/of gepureerde groenten en kruiden.


Friszure beurre blanc

125 gr koude boter
1/2 sjalotje
4 cl droge witte wijn
2 cl witte wijnazijn
zout, versgemalen peper
3 druppels citroensap

Doe alle ingrediënten behalve de boter in een pannetje, kook het tot de helft in en roer er dan klontje voor klontje de boter door.


Frambozenazijn I

500 gr verse frambozen
1 1/2 liter witte wijnazijn
1 eetlepel suiker

Laat de frambozen en de azijn in een gesteriliseerde, luchtdicht afgesloten, glazen pot op een warme plaats trekken.
Schud de pot af en toe om.
Zeef na twee weken door een fijnmazige zeef de azijn van de frambozen af.
Pers de frambozen licht om de smaak (maar niet de pulp) er uit te krijgen.
Breng de azijn met de suiker langzaam aan de kook en laat hem 10 minuten zachtjes sudderen.
Giet hem dan in gesteriliseerde flessen of potten.
Leg, indien gewenst, in iedere fles of pot een paar rijpe frambozen.


Frambozenazijn II

Doe 1 kg frambozen in een grote kom, giet er 1,1 liter rode of witte wijnazijn over en laat dit 4 dagen afgedekt op een koele plaats staan.
Giet de inhoud van de schaal door een fijne zeef, die op een grote pan ligt.
Laat de vloeistof in de pan lopen en druk dan het fruit voorzichtig door de zeef.
Weeg per 600 ml vocht 125 gr suiker af en doe de suiker bij het vocht in de pan.
Breng dit aan de kook en laat het 15 minuten zachtjes koken.
Laat het opnieuw door het zeef druppelen en doe het in flessen, die u eerst met sodawater heeft omgespoeld.


Kruidenazijn I

Doe 75 gr verse kruiden (bijvoorbeeld rozemarijn, tijm en basilicum) in een schone, goed afsluitbare fles of pot.
Breng 1/2 liter wijnazijn aan de kook, schenk deze bij de kruiden, sluit de fles of pot goed af en laat minimaal 2 weken intrekken.
Zeef de azijn in een schone fles of pot met een mooi vers kruidentakje ter decoratie.


Kruidenazijn II

1/4 kop verse kruiden (dragon, dille, bieslook of basilicum)
1 liter witte wijnazijn

Meng de kruiden met de zijn.
Laat het mengsel in een gesteriliseerde fles een week staan; schud af en toe.
Zeef de azijn en giet hem in een schone gesteriliseerde fles.
Doe er een vers kruidentakje in.


Rode wijnazijn met rozemarijn en knoflook

Deze azijn blijft maandenlang goed. De garnering en andere vaste stoffen
in de azijn kunnen echter verkleuren of vergaan.

2 1/2 dl verse, afgespoelde en goed uitgelekte rozemarijnblaadjes
8 gehalveerde teentjes knoflook
5 dl rode wijnazijn
lange twijgjes rozemarijn voor de garnering

Doe de rozemarijnblaadjes en de knoflook in een gesteriliseerde glazen pot van 1 liter inhoud.
Giet de azijn erover en sluit de pot af.
Laat de azijn minstens vier dagen tot twee weken, naar gelang de gewenste sterkte, op een koele donkere plaats trekken.
Zeef de azijn door een fijnmazige zeef in een glazen kan.
Houd de knoflook apart en gooi de rozemarijnblaadjes weg.
Giet de azijn in twee gesteriliseerde glazen flessen of potten van 2 1/2 dl inhoud.
Voeg een of twee twijgjes rozemarijn en een paar stukjes van de achtergehouden knoflook toe als garnering en sluit de flessen of potten af.


Azijn met dragon en groene peperkorrels

Deze azijn blijft maanden goed. De garnering en andere vaste stoffen in de azijn kunnen echter verkleuren of vergaan.

2 1/2 dl verse dragonblaadjes, aangedrukt gemeten, afgespoeld en drooggeslingerd
1 eetlepel gedroogde, grof geplette groene peperkorrels
5 dl witte wijnazijn
twijgjes dragon voor de garnering
hele groene peperkorrels voor de garnering

Doe de dragonblaadjes in een gesteriliseerde glazen pot van 1 liter inhoud en kneus ze met een houten lepel.
Voeg de gekneusde peperkorrels en de azijn toe, sluit de pot af en laat de azijn op een koele donkere plaats minstens vier dagen tot twee weken trekken.
Zeef de azijn door een fijnmazige zeef in een glazen kan.
Gooi de vaste bestanddelen weg.
Giet de azijn in twee gesteriliseerde glazen flessen of potten van 2 1/2 dl inhoud.
Voeg een paar twijgjes dragon en een paar hele groene peperkorrels toe als garnering en sluit de flessen of potten af.


Ananasazijn

Vermeng ananasschillen, -afsnijdsels en wat overgebleven
vruchtvlees met 4 royale eetlepels donkerbruine suiker en 1
1/2 liter water.
Zet het mengsel - onafgedekt - op een warm zonnig plekje tot
het gistingsproces na ± 3 dagen op gang komt.
Laat het geheel gisten tot de suikers volledig zijn omgezet en
het mengsel - na een week of drie - zurig smaakt.
De 'wolken` in de vloeistof behoren vanzelf te verdwijnen en
het mengsel wordt geleidelijk donkerder van kleur.
Na die drie weken ontstaat een beginnetje van de 'azijnmoeder`, die er uitziet als een gelatineuze 'vlek`.
Vanaf het moment dat die azijnmoeder zich begint te vormen,
moet de azijn nog ± 3 weken zo blijven staan.
Daarna kan de azijn via een zeef en een trechter in een fles
worden gegoten.
Kurk erop en klaar!


Gemengde kruidenazijn

1/2 liter azijn
1 takje verse basilicum
2 takjes verse tijm
2 takjes verse marjolein
1 takje verse lavas
1 takje verse peterselie
1 teentje knoflook
5 zwarte peperkorrels

N.B.: In plaats van verse kruiden kunt u ook gedroogde nemen. Reken dan een eetlepel voor een takje.

Was de kruiden en dep ze droog.
Pel de knoflook.
Doe alle ingrediënten in de fles en giet de azijn erbij.
Laat de azijn op een koele, donkere plaats 2-4 weken staan.
Filter de azijn door een filterzakje en giet hem weer terug in de fles.
Voeg als decoratie één of meer verse takjes kruiden toe.
Lekker bij vlees, groentegerechten en salades.


Azijn van rozijnen en groene peper

1/2 liter rode wijnazijn
100 gr rozijnen
1 eetlepel groene peper

Doe de rozijnen, de peper en de azijn in een pan en verwarm het geheel op ± 40°C.
Giet de azijn vervolgens afgekoeld in de fles en laat hem op een donkere, koele plaats minstens 4 weken staan.
Deze pikante azijn past goed bij oriëntaalse gerechten.


Aardbeienazijn

1/2 liter goede appelazijn
1 kopje mooie, rijpe aardbeien
1 theelepel honing

Was de aardbeien, snijd de steeltjes eraf en snijd ze in vier partjes.
Verwarm de aardbeien, de azijn en de honing op ± 30°C.
Laat het mengsel afkoelen en doe het vervolgens in de fles.
Laat de azijn op een koele, donkere plaats ± 2 weken staan.
Filter de azijn door een filterzakje, zodat de aardbeien achterblijven en giet hem in de fles.
Voeg als decoratie eventueel een takje citroenmelisse toe (dit beïnvloedt natuurlijk de smaak, maar past wel goed bij aardbei).
Aardbeienazijn is lekker bij fruitsalade, kwark en zoete gerechten.


Knoflookazijn

1/2 liter wijnazijn
6-7 teentjes knoflook

Schil de knoflook. Als de teentjes niet te groot zijn kunnen ze in de fles, snijd de teentjes anders door.
Laat de azijn op een koele, donkere plaats 2-3 weken staan.


Citroenazijn

1/2 liter fruitazijn
2 onbehandelde citroenen
1 takje verse citroenmelisse

Spoel de citroenen heet af en snijd ze (met de schil) in kleine stukken.
Doe de stukjes in de fles en voeg de azijn toe.
Laat de azijn op een koele, donkere plaats minstens 3 weken staan.
Filter de azijn door een filterzakje en giet hem terug in de fles.
Als decoratie kunt u een takje citroenmelisse in de fles doen.
Citroenazijn past goed bij frisse zomersalades, groente, vis en kip.


Lavendelbloesemazijn

1/2 liter goede witte wijnazijn
25 gr lavendelbloesem (zonder steeltjes)
2 eetlepels citroensap
1 theelepel suiker

Verwarm de lavendelbloesems met de azijn en de suiker op ± 40°C.
Laat het mengsel afkoelen en doe het in de fles.
Laat de azijn op een zonnige, lichte plaats minstens 3 weken staan.
Filter de azijn door een filterzakje, zodat de bloesems achterblijven en doe hem vervolgens in de fles.
Smaakt goed bij sauzen, zomerse salades en in de groentesoep.


Kruidenazijn

Leg de dun afgeschilde schil van 1 citroen, 6 geplette teentjes knoflook en 3 takjes dragon of tijm in een gesteriliseerde fles en schenk er 1 liter witte wijnazijn over.
Sluit de fles af en zet hem op een koele, donkere plaats.
Direct te gebruiken.


Knoflookolie

(3 dl)

Doe 10 schoongemaakte teentjes knoflook bij 3 dl extra vierge olijfolie. Laat dit 5 dagen staan en verwijder dan de knoflooktenen.
Om de smaak geprononceerder te maken, kunt u iedere 5 dagen nieuwe knoflooktenen toevoegen en de oude verwijderen.
Zeef de olie voor gebruik.
Deze olie blijft lang goed.
Het na 5 dagen verversen van de knoflook is belangrijk, omdat er anders een ongezonde chemische reactie plaatsvindt.
Gebruik voor kruidenolie die u langer dan één dag wilt bewaren, gedroogde kruiden en lauwwarme olijfolie.
Zeef de olie voor gebruik.


Oosterse olie

Leg 6 gekneusde verse takjes koriander, 3 rode pepertjes en 1 overlangs gehalveerde serehstengel in een gesteriliseerde fles.
Verdeel er 1 liter arachideolie over en sluit de fles af.
Schud de fles en zet hem 2 weken koel en donker weg.
Verwijder dan de koriander.


Mediterrane olie

Leg 4 gekneusde takjes basilicum, 2 gekneusde salieblaadjes en wat peperkorrels in een gesteriliseerde fles.
Verdeel er 1 liter extra vergine olijfolie over en sluit de fles af.
Schud de fles en zet hem 2 weken koel en donker weg.
Schud de fles tussendoor af en toe.


Piccalilly

Snijd groenten naar keuze (totaal 500 gr, schoongemaakt gewogen), bijvoorbeeld: wortelreepjes, schuingesneden snijbonen of sperziebonen, sjalotjes in vieren of in ringetjes, stukje komkommer in boogjes, stukje rode paprika in snippers.
Leg de groenten in lagen in een vergiet, bestrooi elke laag dik met zout en laat dit 24 uur staan.
Spoel de groenten af en laat ze uitlekken.
Roer voor de saus in een geëmailleerde of roestvrijstalen pan 1 eetlepel geelwortelpoeder (kurkuma, koenjit), 20 gr of 3 eetlepels mosterdpoeder, 1 eetlepel gemberpoeder, 125 gr suiker en 1/2 liter azijn door elkaar.
Meng de groenten erdoor en laat alles op laag vuur 10 minuten koken.
Roer intussen 25 gr maïzena met 2 eetlepels azijn tot een papje.
Roer bij de groenten 50 gr taugé, neem de groenten direct daarna met een schuimspaan uit het vocht en verdeel ze over 2 schone potten.
Bind het vocht in de pan met het maïzenapapje en laat dit 2 minuten zacht doorkoken.
Schenk de saus over de groenten, sluit de potten en laat ze minstens 6 weken staan.


Mangochutney I

2 onrijpe mango's
40 gr suiker
1 dl azijn
2 dl water
een stukje verse gember ter grootte van een walnoot
2 theelepels grove mosterd
1 theelepel gemalen cayennepeper of chilipoeder
2 tenen knoflook
zout
60 gr rozijnen

Snijd de keiharde mango's in dobbelsteentjes en doe die, samen met de suiker, de azijn + het water, de fijngehakte gember, de cayennepeper of het chilipoeder, de fijngehakte knoflook, de mosterd en het zout in een pannetje.
Kook dit zachtjes tot de mango heel zacht is en de chutney dik is geworden.
Haal de pan dan van het vuur en roer de rozijnen erdoor.
Laat de chutney koud worden.
De mangochutney wordt veelal bij geroosterd vlees gegeten, maar past ook goed bij andere gerechten of als dip bij chips of borrelhapjes.


Mangochutney II

1 kg mango's
75 gr gemberwortel
2 rode uien
1 dl natuurazijn
250 gr bruine basterdsuiker
1 dl chili & garlic sauce (lee & Perkins)

Schil de mango's en snijd het vruchtvlees in stukjes.
Schil de gemberwortel en rasp hem op een grove rasp.
Snipper de uien.
Breng de mango's, gember, uien, azijn en 2 1/2 dl water in een pan met dikke bodem aan de kook, roer alles krachtig door en laat het 15 minuten koken.
Temper het vuur, voeg de basterdsuiker en de chilisaus toe en laat hierna alles, onder regelmatig doorroeren, zachtjes koken tot de chutney de gewenste dikte heeft gekregen.
Doe de chutney over in zorgvuldig schoongemaakte potjes en laat de inhoud afkoelen.
Sluit de potjes direct daarna luchtdicht af.


Mangochutney III

2 mango's (750 gr)
4 lichtzure appels
4 uien
31/4 liter kruidenazijn
1 eetlepel gemberpoeder
zout
450 gr witte basterdsuiker

Schil de mango's en de appels en snijd het vruchtvlees in kleine stukjes.
Snipper de uien.
Breng de azijn aan de kook en voeg ± 2 theelepels zout en het gemberpoeder toe.
Roer alles krachtig door en doe er vervolgens het vruchtvlees van de mango's en de appels bij.
Laat alles zachtjes koken tot een moes is verkregen.
Roer de uien erdoor en voeg de suiker toe.
Roer alles opnieuw krachtig door en laat de chutney daarna zachtjes koken tot een vrij dikke massa is ontstaan/
Laat afkoelen, doe de chutney over in zorgvuldig schoongemaakte potjes en sluit die luchtdicht af.
Op een droge, donkere en koele plats is de chutney ± 10 weken houdbaar.


Mangochutney met peren

(3-4 potjes)

1 kg onrijpe manqo's
3/4 liter ciderazijn
100 gr suiker
500 gr peren
2 theelepels gemberpoeder
1 teentje knoflook
1 kleine Spaanse peper
1 flinke mespunt gemalen piment
1 eetlepel zout
peper

Schil de mango's, haal de pitten eruit en snijd het vruchtvlees in blokjes.
Breng de mango's met de azijn aan de kook en laat het geheel 20 minuten borrelend koken.
Schil de peren en snijd ze in blokjes.
Voeg de suiker, de blokjes peer, het gemberpoeder, de geperste knoflook, de Spaanse peper, het piment en het zout toe en laat alles nog 45 minuten doorkoken tot de mango zacht is.
Breng de chutney op smaak met zout en peper en schenk de chutney in schoongemaakte potjes, die u direct afsluit.
Laat de chutney afkoelen.


Scherpe mangochutney

(12 liter)

50 rijpe mango's
4 1/2 kopje suiker
500 gr gemberwortel
3 eetlepels cayennepeper
1 liter azijn
1 kg rozijnen
2 eetlepels knoflookpoeder

Schil de mango's en snijd ze in dikke plakken.
Snijd de gember in heel dunne plakjes.
Breng de azijn aan de kook en voeg de mango's en de overige ingrediënten, behalve de suiker, toe.
Breng het opnieuw aan de kook, neem de pan van het vuur en voeg geleidelijk de suiker toe.
Zet de pan weer op het vuur en roer op laag vlam tot het dik begint te worden.
Doe de chutney in gesteriliseerde potten en sluit die luchtdicht af.

Chutneys worden het lekkerst als ze een paar weken staan.


Pruimenchutney

1 kg pruimen
2 uien
2 teentjes knoflook
100 gr rozijnen
500 gr bruine basterdsuiker
5 dl rode wijnazijn
2 theelepels gemalen piment

Maak de pruimen schoon, halveer ze, neem de pitten eruit en snijd de vruchten in stukjes.
Maak de uien schoon en snipper ze fijn.
Pel de teentjes knoflook, maar laat ze heel.
Zet de stukjes pruim op met de gesnipperde ui, de teentjes knoflook, de rozijnen, de suiker, de azijn en
de piment.
Breng het geheel aan de kook en laat alles op laag vuur onder zeer regelmatig roeren in minstens een half uur tot een dikke moes koken (zorg, dat de chutney niet aanbrandt).
Haal er dan de teentjes knoflook uit.
Schep de chutney in een goed schoongemaakte en met kokend water omgespoelde pot, sluit de pot direct en laat deze afkoelen.
Bewaar de chutney een paar weken voordat u deze gebruikt.
Pruimenchutney smaakt vooral lekker bij varkensvlees.

Dit recept is ook geschikt voor nectarines en perziken.
Perziken kunt u het best schillen voordat u ze in stukjes snijdt.
Om een mooie donkere chutney te krijgen, wordt in dit recept bruine
basterdsuiker gebruikt. De smaak wordt pittiger als u bruine kandijsuiker gebruikt. Deze lost echter moeilijk op. Daarom kunt u het beste de azijn met de kandij eerst aan de kook brengen en de kandijsuiker laten oplossen. Voeg daarna pas de andere ingrediënten toe.
In plaats van 500 gr bruine basterdsuiker kunt u ook 250 gr geleisuiker gebruiken. in dat geval moet u alle ingrediënten ± 20 minuten voorkoken, daarna de geleisuiker toevoegen en het geheel dan nog 4 minuten laten koken.
Voor chutney wordt vaak rode wijnazijn gebruikt, omdat de chutney dan mooi donker wordt. Maar het lukt ook prima als u een kruiden- of appelazijn gebruikt.


Rabarberchutney

2 kg rabarber
500 gr uien
850 gr basterdsuiker
1 theelepel gemberpoeder
2 theelepels kerriepoeder
1 theelepel zout
8 dl azijn
100 gr gedroogde pruimen

Maak de uien schoon en snijd ze niet te fijn.
Was de rabarber en snijd deze in stukjes.
Laat de pruimen een nacht in koude thee weken, ontpit ze en snijd ze in stukjes.
Breng alle ingrediënten en de helft van de azijn aan de kook en roer tot alles zacht is.
Giet daarna de rest van de azijn erbij, breng opnieuw aan de kook en laat pruttelen tot de chutney goed dik is.
Giet de chutney in goed schoongemaakte en met heet water omgespoelde glazen potten en sluit die direct af.


Chili-chutney

900 gr rijpe tomaten
8 rode Spaanse pepers
6 teentjes knoflook
4 cm geschilde gemberwortel
1 stengel sereh
1 steranijs
550 gr basterdsuiker
2 dl rode wijnazijn

Hak de tomaten grof.
Verwijder de zaadlijsten uit de pepers en hak de pepers grof.
Hak ook de knoflook en de gemberwortel grof.
Pureer de helft van de tomaten met de pepers, de knoflook en de gember en doe de puree over in een braadpan.
Plet de sereh, leg er een knoop in en doe hem samen met de steranijs, de suiker en de azijn bij het tomaatmengsel.
Breng het aan de kook, voeg de rest van de tomaten toe en laat op laag vuur 45 minuten pruttelen.
Schep eventueel schuim eraf en roer af en toe.
Verwijder, als de massa is ingedikt, de sereh en de steranijs.
Verdeel de chutney over drie met soda gewassen en met heet water nagespoelde potjes en laat afkoelen.
In de koelkast is de chutney een maand houdbaar.


Appel-chili-chutney

Rasp het vruchtvlees van 3 Granny Smith-appels grof en besprenkel het met 2 eetlepels citroensap.
Roer er 1 fijngesneden teentje knoflook,1 in ragfijne reepjes gesneden groene peper (zaadjes verwijderd) en 1 eetlepel vloeibare bloemenhoning door en laat de chutney in de koelkast door en door koud worden.


Perenchutney

1 kg geschilde handperen
1 ui
1 Spaanse peper
250 gr suiker
100 gr rozijnen
100 gr bakgember met nat
3 laurierblaadjes
2 stukjes pijpkaneel
8 kruidnagels
het sap van 1 citroen
1 dl milde azijn
1 mespunt zout

Snijd de peren in stukjes.
Pel en snipper de ui.
Snijd de Spaanse peper overlangs open, verwijder de zaadjes en snijd het vruchtvlees in kleine stukjes.
Doe alle ingrediënten in een brede pan en breng ze aan de kook.
Laat het mengsel zonder deksel, onder af en toe roeren, in 45-60 minuten tot jamdikte inkoken.
Schep de chutney in schone potten.
De chutney is zeker enkele weken houdbaar.
Lekker bij vlees-, kip- en rijstgerechten.

In plaats van bakgember kunt u ook gembersiroop gebruiken.
Verwijder voordat u de chutney in potten doet de laurier en de kruidnagels.

Maak de chutney ook eens met tomaat in plaats van peren.


Tomatenchutney

1 kg rijpe tomaten
3 uien
2 zure appels
3 perziken
550 gr donkerbruine basterdsuiker
5 dl witte azijn
1 eetlepel zout
1 theelepel Mexicaanse kruiden
1 theelepel chilipoeder

Ontvel de tomaten en hak ze grof, evenals de uien en de appels.
Zet dit mengsel met de rest van de ingrediënten op en laat het, onder af en toe roeren, 2 uur koken.
Neem de pan van het vuur en laat hem 5 minuten staan.
Schep de chutney in warme gesteriliseerde potten en sluit die direct af.
Zet de potten op hun kop en laat de chutniy zo afkoelen.


Chutney van paprika's met vruchten

2 rode en 2 groene paprika's
1/2 ananas
2 appels
3 eetlepels olie
2 dl tomatensap
2 dl azijn
150 gr bruine suiker
een snufje zout
een flink snufje geraspte gember
(enkele druppels tabasco)

Maak de paprika's schoon, ontpit ze en snijd ze in reepjes.
Schil de ananas en snijd het vruchtvlees in stukjes.
Schil de appels, ontpit ze en snijd ze in kleine dobbelsteentjes.
Fruit de reepjes paprika 15 minuten zachtjes in de warme olie.
Voeg er de stukjes ananas en appel bij en leng het aan met het tomatensap en de azijn.
Bestrooi dit geheel met de suiker en kruid met zout, gember en naar smaak tabasco.
Sluit de pan en laat de chutney, onder af en toe roeren, 45 minuten koken.
Neem aan het einde van de kooktijd het deksel van de pan om de jus te laten indikken.
Doe de chutney in potten zoals confituur, laat ze afkoelen en dek ze dan af (u kunt deze chutney zo 1 jaar bewaren).
Serveer de chutney als tafelzuur bij koud wit vlees of bij vis.


Groene tomatenchutney

was 1 kg groene tomaatjes en snijd ze in kleine stukjes.
Voeg er 1 theelepel zout, 2 theelepels chilipoeder, 15 gr gemberpoeder, 500 gr bruine basterdsuiker, 2 theelepels kerrie, 5 gesnipperde knoflookteentjes en 6 eetlepels azijn bij.
breng dit goed roerend zachtjes aan de kook en laat het op een zeer zacht
vuur in een open pan minstens 1 uur pruttelen (hoe langer ze kookt, des te dikker wordt de chutney).
Roer het regelmatig door en druk de massa een beetje fijn.
Laat de chutney afkoelen.
Lekker bij rijst- en kerriegerechten.


Cranberrychutney

4 gepelde en in partjes verdeelde kleine sinaasappels
4 koppen verse cranberries
11/2 kop suiker
1 kop gehakte appel
1 kop rozijnen
1/4 kop geraspte sinaasappelschil
1/2 kop sinaasappelsap
1/2 kop walnoten
2 eetlepels azijn
1 theelepel gemberpoeder
2 theelepels kaneel
1 theelepel nootmuskaat
1/2 theelepel kruidnagelpoeder

Meng alle ingrediënten in een grote pan en verwarm ze tot tegen het kookpunt.
Laat het daarna sudderen tot de cranberries openbarsten en laat de chutney daarna afkoelen.


Pompoenchutney

1 kg geschilde pompoen
100 gr gewassen rozijnen
1/2 liter blanke azijn
500 gr suiker
4 geperste teentjes knoflook
1 theelepel kerriepoeder
1 theelepel gemberpoeder
2 eetlepels gesneden gember
2 eetlepels zout

Snijd de pompoen in blokjes van 2-3 cm, bestrooi ze met het zout en laat ze, onder eenmaal omscheppen, 1 uur in een vergiet uitlekken.
Breng de azijn met de suiker, de knoflook, de kerrie en de gember aan de kook:.
Voeg de pompoen toe en laat alles, zonder deksel en onder voortdurend roeren, ± 15 minuten goed doorkoken.


Zoetzure pompoenchutney

1 kg pompoen in blokjes
1 kg suiker
1/2 liter azijn
6 kruidnagels
6 witte peperbolletjes
1 klein kaneelstokje

Kook de azijn, de suiker en de kruiden een halfuur op zacht vuur en doe er dan de pompoenblokjes bij.
Laat alles samen nog 1 uur koken tot het een soort confituur wordt.
Als het resultaat niet dik genoeg is, kunt u het nog even laten uitdampen.
Te lang op het vuur mag echter niet, want dan wordt de chutney zwart.
Lekker bij varkensvlees, gehakt rijstschotels en pâté.


Perenzoetzuur

(3 potten) (1 liter)

2 1/2 kg peren
1 liter appelazijn
5 dl water
15 jeneverbessen
2 laurierbladeren
1 eetlepel mosterdzaadjes
1 kg witte kandijsuiker

Schil de peren, halveer ze en haal het klokhuis eruit.
Vermeng 2,5 dl azijn met 2,5 dl water en leg de geschilde peren hierin, zodat ze niet bruin worden.
Breng de rest van de azijn en van het water met de kruiden en de kandij aan de kook.
Voeg, zodra de kandij is gesmolten, de uitgelekte peren toe en laat ze in ± 10 minuten in het siroopje gaar worden.
Haal de peren met een schuimspaan uit de pan en doe ze in glazen potten.
Laat het stroopje nog 10 minuten koken en schenk het kokendheet over de vruchten.
Sluit de potten direct.


Uiencompote

1 grote ui
4 eetlepels sinaasappelmarmelade
1/2 dl medium dry sherry
1/4 theelepel pimentpoeder

Pel de ui en snijd hem in ringen.
Schep de ui, de marmelade, de sherry en het piment in een steelpan door elkaar en laat dit op zacht vuur ± 8 minuten zachtjes koken.

Magnetron: schep de ingrediënten voor de compote in een magnetronschaaltje
door elkaar en verhit de compote, afgedekt, 3-4 minuten op vol vermogen.


Uienjam met paprika

Deze 'hartige' jam is lekker op brood met kaas of ham en door de jus van bijvoorbeeld varkenslapjes.
(3 potten)

165 gr schoongemaakte paprika (rood, groen en/of geel)
660 gr schoongemaakte ui
1 dl water
2 theelepels Italiaanse keukenkruiden
1 afgestreken theelepel peper
1 kg geleisuiker

Snijd de paprika in kleine stukjes en de ui in ringen.
Breng de paprika met de ui en het water in een grote pan aan de kook en laat dit ± 5 minuten zachtjes koken.
Roer er de kruiden, de peper en de geleisuiker door, breng het mengsel al roerend opnieuw aan de kook en laat het 4 minuten flink koken.
Schenk de jam in (met heet water en soda) schoongemaakte potten, sluit de potten direct (leg tussen het deksel en de pot een in alcohol gedrenkt stukje huishoudfolie) en laat ze op hun kop afkoelen.

Dit recept levert jam op.
De jam is maximaal 12 maanden houdbaar.


Pili-Pili

1 fles olijfolie (extra vierge)
1 zakje kleine rode pepers
1 bosje verse tijm
verse laurierbladeren
knoflookteentjes

Verwarm de olijfolie met de pepers en enkele verse tenen knoflook in een pannetje tot de pepers zwart zijn (bewaar enkele pepers om later toe te voegen).
Doe de tijm, de laurier, enkele uitgeperste tenen knoflook en de overige pepers in een schoongemaakte pot of fles.
Giet de afgekoelde olijfolie hierop en laat het op een donkere plek enkele weken rijpen.
Lekker op een pizza of door salades.


Piri-Ppiri

1 zakje piri-piri (of pili-pili) pepers
100 cc whisky
100 cc olijfolie
wat zout

Was de pepers.
Doe alle ingrediënten in een fles bij elkaar en laat het ± 1 maand trekken.
Omdat de whisky en olie wat moeilijk mengen, knut u de fles het best af en toe even schudden.


Carpacciomarinade

1 eetlepel balsamicoazijn
3 eetlepels walnootolie
1 theelepel grofgemalen (zwart, wit of beide)
een snufje grof zeezout

Meng alle ingrediënten door elkaar en schenk het mengsel over de carpaccio.
Garneer met iets fijner gesneden verse kruiden.


Zoete sauzen


Mangosaus

1/2 mango
2 eetlepels vloeibare honing
1/2 dl Room Fris

Snijd 2 mooie partjes van de mango en snijd de rest in stukjes.
Pureer de mangostukjes met behulp van een staafmixer of wrijf het vruchtvlees door en zeef.
Roer de Room Fris erdoor.
Garneer met de honing en de mangopartjes.


Frambozen-kiwisaus

150 gr frambozen
1 kiwi
1 zakje vanillesuiker
toefje munt

Maak de frambozen schoon en schil de kiwi.
Houd een framboos apart en wrijf de rest door een zeef.
Roer de suiker erdoor.
Pureer de kiwi en schenk de kiwipuree in een spiraal in de frambozensaus.
Garneer met de achtergehouden framboos en een toefje munt.